25 июни соли равон дар Академияи милли илмҳои Тоҷикистон Конфернасияи илмию амалӣ дар мавзӯи “Нақши Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар поягузорӣ ва таҳкими Ваҳдати миллӣ ба муносибати 27- солагии ҷашни Ваҳдати миллӣ баргузор гардид.

Дар оғоз ноиби президенти АМИТ Муҳаммадовуд Саломиён суханронӣ намуда, таъкид дошт, ки нақши Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар таҳкими Ваҳдати миллӣ ва ба имзо расидани созишномаи истиқрори сулҳ муҳим арзёбӣ мегардад. Зеро дар бисёр ҳам рӯзҳои мушкил Пешвои миллат бо ҳисси баланди ватандӯстии хеш баҳри пойдории сулҳу субот дар кишвар талоши зиёд намуданд.

Ёдовар мешавем, ки Вҳдати миллӣ ин падидаест, ки халқиятҳо ва мардумро ба ҳам оварда сулҳу субот ва осоиштагиро таъмин менамояд, ки дар натиҷа инсонҳо орому осуда зиндагӣ ва фаъолият менамоянд. Дар идома олимону кормандон доир ба таҳкими Истиқлолият ва Ваҳдати миллӣ, ки арзиштарин неъмат барои миллати мо маҳсуб мешавад ибрози андеша намуданд.

Дар охир Ғафуров Фарҳод мудири лабараторияи геодинамикаи фанерозой петрогенезиси Институти геология, сохтмонӣ ба заминҷунбӣ тобовар ва сейсмологияи АМИТ, ки 25 апрели соли равон дар Шурои илмии Институти ашёҳои минералии Донишгоҳи илмҳои геологии Вазорати саноати кӯҳӣ ва геологияи Ҷумҳурии Узбекситон рисолаи доктории худро ҳимоя намуда буд, соҳи шаҳодатномаи доктори илм гардид. Инчунин як зумра аз олимони академия барои фаъолияти пурсамари хеш дар соҳаи илм бо “Ифтихорнома”- и Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон қадршиносӣ гардиданд.

Ваҳдат ҳастии миллат ва пояи давлат аст! Ҳар давлату миллате, ки Ваҳдати миллиро ба даст меорад, метавонад ки дар тамоми соҳаҳои ҳаёти сиёсию иҷтимоӣ пешрафт кунад ва мардумаш низ осуда зиндагӣ кунанд. Шукр аз он мекунем, ки бо шарофати Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ин ду ҷашни бузурги гаронарзиш, Ваҳдати миллӣ ва Истиқлолияти давлатӣ ба даст омадааст, ки имрӯзҳо дар тамоми гушаву канори кишвари азизамон сулҳу амонӣ танинандоз аст.

Бо ин мақсад имрӯз (25.04.2024)бо ташаббуси президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт роҳпаймоии идона ба муносибати ҷашни Ваҳдати миллӣ, ки ин ҳам як рамзи эҳтиром гузоштан ба парчами миллӣ – ҳамчун нишони сулҳу субот ва оромӣ, иттиҳоду сарҷамъӣ ва Истиқлолияти Ватани маҳбуб – Тоҷикистони азиз мебошад баргузор гардид.

Дар роҳпаймоии идона олимону кормандон бо теъдоди 500 нафар иштирок намуда, аз самараи истиқлол ва Ваҳдати миллӣ, ки ҳамчун рамзи оромиву осоиштагии мардуми шарифи Тоҷикистон маҳсуб меёбад шукрона менамуданд.

Дар идома президенти Академияи милли илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт дар суханронии муқадимавии хеш ҳозиринро ба муносибати ҷашни Ваҳдати миллӣ табрику муборакбод намуда, таъкид дошт, ки Ваҳдат муҳимтарин арзиши ҷомеаи инсонӣ маҳсуб ёфта, кафолати зиндагии босубот ва шоиста мебошад. Аз таҷрибаи аксар миллатҳо ва вазъи кунунии ҷомеаи ҷаҳонӣ бармеояд, ки истиқлоли давлатӣ, озодӣ, соҳибихтиёрӣ ва ба ин монанд падидаҳои нодир дар заминаи ягонагӣ, якдилӣ ва дар умум ваҳдат таҳким меёбад. Ваҳдат калиди тамоми орзуву омол ва ормони ҳазорсолаи миллату халқиятҳо ба ҳисоб рафта, маҳз дар заминаи ин падидаи нодир метавон ба тамоми мақсадҳо ноил гардид. Ҳам таҷрибаи миллати тоҷик ва ҳам дигар халқҳо бори дигар дар давраи нави таърихӣ исбот намуд, ки бе ваҳдат нигаҳдошти истиқлоли миллӣ ва давлатӣ ғайримкон аст.

Дар идома бо қарори Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон барои фаъолияти бисёрсола ва пурсамар дар академия ва дастовардҳои назараси илмӣ, тарбияи кадрҳои илмӣ ва тадбиқӣ дастовардҳои илмӣ дар соҳаҳои истеҳсолот, маориф ва фарҳанг ва ба ифтихори таҷлили Рӯзи Ваҳдати миллӣ кормандони илмии зерини муассисаҳои илмию таҳқиқотии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бо “Ифтихорнома” – и Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон сарфароз гардонида шуданд.

Ҳамзамон дар ин рӯзи фараҳбахш барои болидарӯҳии иштирокдорони чорабинӣ барномаи рангини фарҳангиву фароғатӣ баргузор гардид.

Ваҳдат барои ҳар як халқу миллат арзандатарин неъмат ва бузургтарин сармоя ба ҳисоб меравад. Ин падидаи писандида танҳо ба халқу миллате сазовор мешавад, ки дорои ҳувияти баланди миллӣ, худшиносию худогоҳӣ ва хештандӯстӣ буда, якдиливу ягонагӣ ва сарҷаъмиро дар замири худ мепарваранд.

Бо ин мақсад имрӯз (25.04.2024) бо ташаббуси президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт роҳпаймоии идона ба муносибати ҷашни Ваҳдати миллӣ, ки ин ҳам як рамзи эҳтиром гузоштан ба парчами миллӣ – ҳамчун нишони сулҳу субот ва оромӣ, иттиҳоду сарҷамъӣ ва Истиқлолияти Ватани маҳбуб – Тоҷикистони азиз мебошад баргузор гардид.

Дар роҳпаймоии идона олимону кормандон бо теъдоди 500 нафар иштирок намуда, аз самараи истиқлол ва Ваҳдати миллӣ, ки ҳамчун рамзи оромиву осоиштагии мардуми шарифи Тоҷикистон маҳсуб меёбад шукрона менамуданд.

Қайд намудан зурур аст, ки мардуми шарифи Тоҷикистон солгарди навбатии рӯзи Ваҳдати миллӣ ва ба имзо расидани Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризояти миллиро дар фазои сулҳу субот ҷашн мегиранд.

24 июни соли равон дар толори маҷлисии Маркази мероси хаттии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ҳамоиши ҳизбии Шурои собиқадорони Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон бахшида ба Рӯзи Ваҳдати миллӣ баргузор гардид. Дар ҳамоиш раиси Шурои собиқадорони Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон Руқия Қурбонова, муовини Раиси Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон Латифзода Асрор Қурбон, раиси Шурои собиқадорони ҲХДТ дар ноҳияи Шоҳмансур ҳамзамон муовини раиси КИ Хирадмандон Қурбонова Ширин, академик аъзои Кумитаи сулҳу ризоияти миллии Тоҷикистон Кароматулло Олимов, намояндаи КИ ҲХДТ дар шаҳри Кӯлоб Нозим Талбак, намояндаи ҲХДТ дар вилояти Хатлон Ализода Аҳмадҷон, намояндаи КИ ҲХДТ дар вилояти Суғд Саидбой Зокиров, аъзоёни Шуро Орунбекзода Шамсиддин, Исмоилов Шавкат, Қурбонмамадова Қурбонгул ва аъзоёни Шуро аз дигар шаҳру ноҳияҳо ҷумҳурӣ иштирок намуданд.

Нахуст ба кори ҳамоиш раиси Шурои собиқадорони ҲХДТ Руқия Қурбонова ҳусни оғоз бахшида, тибқи муқарароти муайншуда муҳтавои ҳамоишро ба иштирокдорон фаҳмонида, оид ба ҷашни пуршукуҳи Ваҳдати миллӣ суханронӣ намуда, хизматҳои шоёни Раиси муаззами Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро дар бораи ба даст овардани Ваҳдати миллӣ ва таъмини сулҳ дар кишварро ибрози андеша намуд.

Дар идома муовини Раиси ҲХДТ Латифзода Асрор Қурбон суханронӣ намуда, саҳми бузургу беандозаи Раиси муаззами Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро барои ба даст овардани Ваҳдати миллӣ, таъмини сулҳу субот ва ободониҳо дар кишварро зикр намуда, барои пойдории ин арзиши миллии бо машақатҳои бузург бадастомада андешаронӣ намуд.

Тибқи барномии муайяншуда раиси Шурои собиқадорони ҳизб дар ноҳияи Шоҳмансур Ширин Қурбонова муроҷиатномаи иштирокчиёни ҳамоиши ҳизбӣ дар мавзуи “Ваҳдати миллӣ – асоси рушди ҷомеаи навини Тоҷикистон” – ро ба сами иштирокдорон расонд, ҳамзамон дигар иштирокдорони ҳамоиш тибқи барнома баромад намуда, дар бораи ҷашни бузурги миллиамон Ваҳдати миллӣ мулоҳизарониҳо намуданд.

24 июни соли равон дар реҷаи онлайнӣ ҷаласаи якҷояи Шӯрои ҳамкориҳои гуманитарӣ (ШҲГ) ва Раёсати Бунёди байнидавлатӣ оид ба ҳамкориҳои гуманитарӣ (ББҲГ) баргузор шуд, ки дар он президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ба ҳайси аъзои Раёсати Бунёди байнидавлатӣ оид ба ҳамкориҳои гуманитарӣ иштирок намуданд.

Дар ҷаласаи якҷоя чунин масъалаҳо баррасӣ карда шуданд:

- Дар бораи аъзоёни нави ШҲГ ва Раёсати ББҲГ

- Дар бораи карорхои кории аъзоёни Раёсати ББҲГ

- Дар бораи фаъолияти ББҲГ дар соли 2023.

- Дар бораи баррасии ҳисоботи таҳлилӣ оид ба фаъолияти ББҲГ дар соли 2023.

- Дар бораи тасдиқи Ҳисоботи солона оид ба иҷрои Сметаи хароҷоти нигоҳдории Сарраёсати иҷроияи Бунёди байнидавлатии ҳамкориҳои гуманитарии давлатҳои аъзои ИДМ барои соли 2023.

- Дар бораи тасдиқи Ҳисобот оид ба иҷрои нақша ва сметаи чорабиниҳо (лоиҳаҳо), ки бо дастгирии ББҲГ-и давлатҳои аъзои ИДМ дар соли 2023 амалӣ шуджаанд.

- Дар бораи тасдиқи таҳрири нави Нақшаи сметавии чорабиниҳо (лоиҳаҳо), ки бо дастгирии ББҲГ дар соли 2024 амалӣ карда мешаванд.

- Дар бораи Форуми XVII интеллигенциям эчодкор ва илмии давлатхои аъзои ИДМ.

- Дар бораи Ҷоизаи байнидавлатии «Ситораҳои Иттиҳод».

- Дар бораи мукофоти байналхалкии «Иттифоки дебютхо».

- Дар бораи тайёрӣ ба Форуми V олимони давлатхои аъзои ИДМ ва Съезди VIII муаллимон ва коркунони маорифи давлатҳои аъзои ИДМ.

Қайд кардан зарур аст, ки айни замон ҳамкориҳо дар доираи ББҲГ ва дигар созмонҳои илмии минтақавӣ ва байналмилалӣ байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва кишварҳои иштирокчиёни ИДМ фаъолона инкишоф меёбанд. Роҳбарияти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ба такмили механизмҳои мавҷуда ва ба вуҷуд овардани услубҳои нави самарабахши ҳамкории илмию гуманитарии Тоҷикистонро бо муассисаҳои илмии давлатҳои аъзои ИДМ аҳамияти калон медиҳад.

Чорабиниҳое, ки аз ҷониби Бунёди байнидавлатӣ оид ба ҳамкориҳои гуманитарӣ дар доираи ИДМ ба нақша гирифта ва ташкил карда мешаванд, барои рушди ҳамкориҳои башардӯстонаи кишварҳои дӯсти мо заминаи хубе арзёбӣ мегардад. Ҳар сол муқаррар шудани ҳадафҳо ва вазифаҳои наву муосир моро ба дурнамо, рушд ва таҳкими муносибатҳои бисёрҷониба ва мутақобилан судманди давлатҳои аъзои ИДМ эътимод мебахшад.

Июнь 24, 2024 17:53

ДУШАНБЕ, 24.06.2024 /АМИТ «Ховар»/. Дар бахши сармоягузории соҳаи энергетика аз соли 2001 то инҷониб 36 лоиҳаи сармоягузорӣ бо ҷалби 2,7 миллиард доллари амрикоӣ вобаста ба бунёди иқтидори нави энергетикӣ, сохтмон ва барқарорсозии дигар иншооти барқӣ татбиқ гардида, имрӯзҳо боз амалишавии 18 лоиҳаи сармоягузорӣ бо ҷалби 1,5 миллиард доллари амрикоӣ идома дорад. Дар ин хусус Вазири энергетика ва захираҳои оби Ҷумҳурии Тоҷикистон Далер Ҷумъа дар конфронси минтақавӣ, ки имрӯз таҳти унвони «Дурнамои рушди энергетикаи барқароршаванда дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» дар шаҳри Душанбе оғоз гардид, иттилоъ дод. Дар ин хусус ба АМИТ «Ховар» дар Вазорати энергетика ва захираҳои оби Ҷумҳурии Тоҷикистон иттилоъ доданд.

Гуфта шуд, ки тибқи «Стратегияи миллии рушди Тоҷикистон барои давраи то соли 2030», баланд бардоштани иқтидори тавлиди неруи барқ ба 10 ГВт, зиёд намудани ҳаҷми содироти неруи барқ ба 10 миллиард кВт соат, паст намудани талафоти неруи барқ то 10 фоиз, таъмини 10 фоизи иқтидорҳои мавҷуд буда, аз дигар сарчашмаҳо офтоб, шамол ва ғайра пешбинӣ гардидааст.

Таъкид гардид, ки бо мақсади ноил гардидан ба ҳадафҳои калидии соҳа, то соли 2030 татбиқи як қатор лоиҳаҳои афзалиятноки аҳамияти маҳаллию минтақавидошта, аз ҷумла, лоиҳаҳои бузурги гидроэнергетикӣ ва истифодаи васеи манбаъҳои барқароршавандаи энергия офтоб ва шамол бо иқтидори на кам аз 1500 МВт дар назар гирифта шудааст.

Вазири энергетика ва захираҳои об таъкид кард, ки ҳамасола дар мамлакат тахминан 98 фоизи неруи барқи истеҳсол гардида, ба неругоҳҳои барқи обӣ рост меояд. Дар баробари паҳлӯҳои мусбии экологию молиявӣ доштани ин нишондиҳанда, ин вобастагиро аз ҳаҷми резиши об дар дарёҳои мамлакат ва вазъи обу ҳаво дар шароити тағйирёбии иқлим, ба таври назаррас зиёд менамояд.

Дар робита ба ин ва бо мақсади иҷрои яке аз нишондиҳандаҳои калидии бахши энергетикаи «Стратегияи миллии рушди Тоҷикистон барои давраи то соли 2030», яъне диверсификатсиякунонии иқтидорҳои истеҳсолии неруи барқ аз дигар манбаъҳо, имрӯзҳо ҳамкорӣ бо шарикони рушд ҷиҳати бунёд намудани неругоҳҳои барқи офтобӣ идома дорад.

Ҳадафи конфронс мусоидат ба рушди манбаъҳои барқароршавандаи энергия, сарфаи энергия ва самаранокии энергия, инчунин муайян кардани механизми савдои фаромарзии барқ мебошад. Инчунин конфронс ба омӯзиши амиқи таҷрибаи мамлакатҳои Осиёи Марказӣ дар арзёбии захираҳои офтобӣ ва шамолӣ мусоидат намуда, давлатҳоро барои рушди иқтидори худ дар истеҳсол ва истифодаи энергияи барқароршаванда ташвиқ хоҳад кард. Чорабинӣ имкон фароҳам меорад, ки мубодилаи таҷрибаи илмӣ ва тавсияҳо оид ба фаъолсозӣ ва таҳкими талошҳо барои ноил шудан ба Ҳадафҳои рушди устувор ва вазифаҳои энергетикӣ пешниҳод карда шавад.

Бояд гуфт, ки дар рӯзи якуми конфрон се ҷаласа – Вазъи кунунии рушди энергетикаи барқароршаванда дар Осиёи Марказӣ ва ташаббусҳои ҷорӣ дар самти иқтисоди сабз, Рушди энергетикаи барқароршаванда: вазъ ва мушкилот дар давлатҳои Осиёи Марказӣ; Лоиҳаи USAID «Энергетикаи Осиёи Марказӣ»: Таҳкими заминаи техникӣ ва меъёрӣ барои афзоиши сармоягузорӣ ба манбаъҳои барқароршавандаи энергия дар Тоҷикистон доир гардид.

Конфронси минтақавии «Дурнамои рушди энергияи аз манбаъҳои барқароршаванда тавлидшаванда дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» то 26 июн идома меёбад.

24 июни соли 2024 дар толори Маркази мероси хаттии назди Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бо ташаббуси шуъбаи Аврупои Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон конференсияи илмӣ-амалии ҷумҳуриявӣ таҳти унвони “Ҳамкориҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон бо макроминтақаи Аврупо: ҳолат ва дурнамои рушд” (Бахшида ба эълон гардидани соли 2024 “Соли маърифати ҳуқуқӣ” ва Рӯзи Ваҳдати миллӣ) баргузор гардид.

Дар кори конференсия олимон, коршиносон ва муҳаққиқони самти таҳқиқоти Аврупо, аз ҷумла доктори илмҳои таърих, профессор Санавбарбону Воҳидова, ки бевосита гардонандаи конференсия буданд, дар мавзуъҳои мухталифи марбут ба ҳамкориҳои Тоҷикистон бо макроминтақаи Аврупо суханронӣ намуданд. Ҳамзамон, меҳмонони конференсия, аз ҷумла Ректори Донишгоҳи миллии Тоҷикистон доктори илмҳои ҳуқуқшиносӣ, профессор, узви вобастаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Насриддинзода Эмомалӣ ва Ректори Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, доктори илмҳои ҳуқуқшиносӣ, профессор Дилшод Сафаров вобаста ба эълон гардидани соли 2024 “Соли маърифати ҳуқуқӣ” ва Рӯзи Ваҳдати миллӣ суханронӣ намуданд.

Дар суханрониҳо масъалаҳои вобаста ба ҳамкориҳои Тоҷикистон бо Иттиҳоди Аврупо ва кишварҳои мутараққии ин минтақа, аз ҷумла динамикаи рушди ҳамкориҳои дуҷонибаи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Италия, тағйироти манзараи геополитикии системаи муосири муносибатхои байналхалкӣ, ҳамкориҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Олмон дар марҳалаи муосир, марҳилаҳои асосии ташаккул ва инкишофи муносибатҳои Тоҷикистон ваИттиҳоди Аврупо, ҷанбаҳои сиёсӣ ва ҳуқуқии ҳамкориҳои Иттиҳоди Аврупо ва Ҷумҳурии Тоҷикистон, таҳаввули ҳамкориҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Иттиҳоди Аврупо дар шароити нави муносибатҳои байналмилалӣ, Стратегияи нави Иттиҳоди Аврупо ва дурнамои ҳамкориҳои Тоҷикистон ва Аврупо, нақши расонаҳои аврупоӣ дар ташаккули шинохти байналмилалии Тоҷикистон, умумият, хусусиятҳо ва тафовути ташаббусҳои Иттиҳоди Аврупова Ҷумҳурии Мардумии Чин: “Дарвозаи ҷаҳонӣ” ва “Камарбанд ва роҳ”: имконот ва паёмадҳо барои Тоҷикистон, хусусиятҳои самтҳои асосии ҳамкории Тоҷикистони муосир ва Иттиҳоди Аврупо, Аврупошиносӣ дар Тоҷикистон дар замони Истиқлоли давлатӣ, истифодаи мақсадноки зарфиятҳои иқтисодии ЮНЕСКО дар Ҷумҳурии Тоҷикистон дар самти мероси фарҳангӣ мавриди баррасӣ ва таҳлил қарор гирифтанд.

Таҳқиқу таҳлили ҳамкориҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон бо кишварҳои макроминтақаи Аврупо дар замони муосир яке аз масъалаҳои мубрами муносибатҳои байналмилалӣ маҳсуб меёбад. Зеро, чунин ҳамкориҳо дар рушди соҳаҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ аҳаммияти мутақобилан судмандро доро буда, яке аз муҳиммияти баргузории конфронси мазкур низ маҳз дар ҳамин матлаб зоҳир мегардад.

Қайд гардид, ки дар замони муосир ва дар қаринаи шаклгирии низоми нави муносибатҳои байналмилалӣ таҳкиму тақвияти ҳамкориҳои бисёрсамта бо кишварҳои пешрафтаи узви Иттиҳоди Аврупо яке аз авлавиятҳои сиёсати хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба шумор рафта, то кунун қолабҳои гуногуни ҳамкорӣ дар сатҳҳои дуҷониба ва бисёрҷониба идома доранд.

Дар ибтидои солҳои навадуми асри гузашта бар асари фитнаву дасисаи хоинони миллати тоҷик ва бадхоҳони давлати тоҷикон мардуми Тоҷикистони соҳибистиқлол ба гирдоби ҷанги таҳмилии шаҳрвандӣ гирифтор гардиданд, ки дар натиҷаи он ҳамаи соҳаҳои ҳаёти ҷомеа ва давлат ба буҳрони фоҷиабор рӯ ба рӯ шуданд.

Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон