Дар саҳифаҳои зиндагии ҳар инсон калимае ҳаст, ки аз ҳама муқаддастар, аз ҳама гармтар ва аз ҳама самимитар садо медиҳад. Ин калима - модар аст. Модар танҳо як шахс нест, балки маънии зиндагӣ, оғози ҳастӣ ва чароғи роҳнамои ҳар инсон дар масири умр мебошад. Агар зиндагиро ба як китоб монанд кунем, модар нахустин саҳифаи он китоб аст, ки дар он муҳаббат, меҳрубонӣ, сабр ва умед бо ҳарфҳои равшан навишта шудаанд.
Аз лаҳзаи ба дунё омадани инсон то охирин нафаси зиндагӣ, модар ҳамеша дар паҳлуи фарзанд бо дилу нияти пок қарор дорад. Ӯ шахсест, ки пеш аз худ фарзандашро фикр мекунад, пеш аз худ барои ӯ орзу месозад ва пеш аз худ барои ӯ дуо менамояд. Дар дили модар оламе аз муҳаббат нуҳуфтааст, ки ҳеҷ қудрате онро кам карда наметавонад. Муҳаббати модар беандоза, беинтиҳо ва беғараз аст. Он муҳаббатест, ки на бо сухан, балки бо амал, бо шабҳои бедорӣ ва бо ранҷу заҳмати беандоза исбот мешавад.
Модар нахустин муаллим ва аввалин мактаби тарбияи инсон аст. Пеш аз он ки инсон ба мактаб равад, пеш аз он ки китобу илмро омӯзад, ӯ дар оғӯши модар сабақи зиндагӣ мегирад. Дар он ҷо инсон сухани аввалин, қадами аввалин ва маънии аввалини муҳаббатро меомӯзад. Ҳар калимае, ки модар ба фарзанд мегӯяд, ҳар насиҳате, ки аз дил мебарорад, тухми некиву инсондӯстиро дар қалби фарзанд мекорад.
Агар ба таърихи башар назар афканем, мебинем, ки дар паси ҳар шахсияти бузург, дар паси ҳар муваффақияти инсон модаре истодааст, ки бо меҳру сабр фарзандашро ба камол расондааст. Қаҳрамонон, донишмандон, шоирон ва сиёсатмадорон ҳама дар оғӯши модар ба дунё омадаанд ва аз домани ӯ сабақи аввалини ҳаётро гирифтаанд. Аз ҳамин рӯ, метавон гуфт, ки модар на танҳо тарбиятгари фарзанд, балки тарбиятгари ҷомеа ва созандаи ояндаи башарият мебошад.
Модар рамзи фидокорӣ низ ҳаст. Ӯ бе ягон интизорӣ тамоми ҳастии худро барои фарзанд мебахшад. Шабҳои дарозро бо дуои фарзанд бедор мемонад, дар лаҳзаҳои душвор барои ӯ қувват мебахшад ва дар рӯзҳои шодӣ бо табассуми гармаш зиндагиро равшан мекунад. Вақте фарзанд ғамгин аст, модар низ ғамгин мешавад, вақте фарзанд хушбахт аст, модар худро хушбахттарин инсон дар ҷаҳон эҳсос мекунад. Ҳамин гуна робитаи рӯҳонӣ модару фарзандро ба ҳам мепайвандад.
Модар ҳамчунин рамзи сабру таҳаммул аст. Дар зиндагӣ мушкилоту душвориҳои зиёде пеш меоянд, вале модар бо иродаи қавӣ онҳоро паси сар мекунад. Ӯ мисли кӯҳ устувор аст ва мисли чашмаи соф поку беолоиш. Ҳатто вақте, ки зиндагӣ барои ӯ санҷишҳои сахт меорад, модар бо умеду муҳаббат фарзандонашро ба пеш мебарад. Сабри модар дарси бузурги ҳаёт аст, ки инсонро ба меҳрубонӣ, таҳаммул ва инсондӯстӣ ҳидоят мекунад.
Дар фарҳанг ва маънавиёти мардумони ҷаҳон низ модар мақоми хеле баланд дорад. Дар адабиёт, фалсафа ва санъат модар ҳамеша ҳамчун рамзи муҳаббат, зиндагӣ ва покӣ ситоиш шудааст. Зеро инсон ҳар қадар ба камол расад ҳам, ҳар қадар донишманду таҷрибадор гардад ҳам, дар назди модар ҳамоно фарзанди меҳрубон боқӣ мемонад. Оғӯши модар барои инсон ҳамеша ҷойи оромиш ва паноҳгоҳи муҳаббат аст.
Модар инчунин неруест, ки инсонро ба некиву созандагӣ раҳнамоӣ мекунад. Дуои модар мисли нуре аст, ки роҳи фарзандро равшан месозад. Бисёр одамон дар лаҳзаҳои душвори зиндагӣ маҳз бо дуои модар қувват гирифта, ба муваффақият расидаанд. Ин дуоҳо на танҳо сухан, балки эҳсоси самимӣ ва орзуи поки модар барои хушбахтии фарзанд мебошанд.
Бузургии модар дар он аст, ки ӯ бо муҳаббат зиндагиро зебо мекунад. Агар дар дунё муҳаббат бошад, он аз қалби модар сарчашма мегирад. Агар дар ҷомеа меҳрубонӣ ва инсондӯстӣ вуҷуд дошта бошад, решаи он дар тарбияи модар аст. Модар мисли офтоб аст, ки бо нури худ ҳаётро гармӣ мебахшад ва мисли замин аст, ки дар оғӯши худ тухми зиндагиро парвариш мекунад.
Аз ҳамин ҷост, ки қадршиносии модар вазифаи муқаддаси ҳар инсон аст. Модар ганҷест, ки арзиши онро бо ягон чиз чен кардан мумкин нест. То даме, ки модар дар паҳлуи инсон аст, зиндагӣ ранги дигар дорад, дил пур аз оромиш мешавад ва ҷаҳон равшантар менамояд. Аз ин рӯ, ҳар лаҳзаи будан бо модар бояд бо муҳаббат, эҳтиром ва сипосгузорӣ қадр карда шавад.
Дар ниҳоят метавон гуфт, ки модар на танҳо шахси азиз, балки фалсафаи зиндагӣ мебошад. Ӯ сарчашмаи муҳаббат, мактаби тарбия, рамзи сабру фидокорӣ ва чароғи ҷовидони зиндагии инсон аст. То даме, ки номи модар дар забон ва муҳаббати ӯ дар дилҳо зинда аст, инсоният низ бо нуру гармии маънавӣ зиндагӣ хоҳад кард. Модар ҳамон нуре аст, ки роҳи ҳаётро равшан месозад ва ба инсон мефаҳмонад, ки муҳаббат зеботарин маънии зиндагӣ мебошад.
Юсуфзода Шодоб Хӯҷамқул ходими илмии шуъбаи таҳқиқоти демографӣ ва
рушди нерӯи инсонӣ Институти иқтисодиёт ва демографияи АМИТ
