Региональный центр по ХБРЯ безопасности получил международную аккредитацию и статус регионального центра для стран Центральной Азии
23 января 2025 года в штаб-квартире Международного агентства по атомной энергии (МАГАТЭ) в Вене, Австрия, состоялась торжественная церемония вручения сертификата международной аккредитации, подтверждающего высокий уровень соответствия Регионального центра по химической, биологической, радиационной и ядерной (ХБРЯ) безопасности стандартам МАГАТЭ. На основании этой аккредитации Центру официально был присвоен статус регионального центра для стран Центральной Азии.
В церемонии приняли участие Директор Агентства по ХБРЯ безопасности Национальной Академии наук Таджикистана Илхом Мирсаидзода, Чрезвычайный и Полномочный Посол Республики Таджикистан в Австрийской Республике, постоянный представитель при ОБСЕ, Организации Объединенных Наций и других международных организациях в городе Вене, Идибек Каландар и представитель Исполнительного Аппарата Президента Зафар Сафарализода, а также представители международных организаций и эксперты МАГАТЭ.
Среди 180 государств-членов МАГАТЭ подобные региональные центры по ядерной и радиационной безопасности функционируют только в 11 странах мира. Республика Таджикистан стала 12-й страной, где был создан и аккредитован такой центр. Теперь Таджикистан находится в одном ряду с такими крупными державами, как США, Российская Федерация, Великобритания, Япония, Китай, Франция и другие.
Региональный центр, торжественно открытый в прошлом году Президентом Республики Таджикистан, Основателем мира и национального единства, Лидером Нации, уважаемым Эмомали Рахмоном, был создан для повышения уровня безопасности и укрепления научного потенциала Таджикистана и региона. Международная аккредитация со стороны МАГАТЭ подтверждает, что Центр отвечает строгим требованиям в области ХБРЯ безопасности, включая оборудование, подготовку персонала и проведение исследований.
Присуждение статуса регионального центра для стран Центральной Азии стало важным событием, которое открывает новые возможности для сотрудничества. Теперь Центр будет оказывать услуги, включая обучение и исследования, не только для специалистов из Таджикистана, но и для всех стран региона. Это включает обучение представителей правоохранительных органов и военных структур, исследования в области ядерной криминалистики, биобезопасности и химической аналитики.
Директор Агентства по ХБРЯ безопасности Илхом Мирсаидзода в своем выступлении подчеркнул, что аккредитация Центра со стороны МАГАТЭ — это результат многолетнего труда, международной поддержки и особого внимания, уделенного этому проекту Президентом Республики Таджикистан, Основателем мира и национального единства, Лидером Нации, уважаемым Эмомали Рахмоном и мэра города Душанбе уважаемого Рустами Эмомали. Он отметил, что благодаря личной инициативе и поддержке Президента страны и мэра города, Центр был построен и оснащен современным оборудованием, что позволило ему соответствовать строгим международным стандартам.
Илхом Мирсаидзода также подчеркнул, что Центр станет ключевым звеном в обеспечении безопасности региона и внесет значительный вклад в устойчивое развитие Центральной Азии.
Представитель Исполнительного Аппарата Президента Зафар Сафарализода выразил благодарность международным организациям, включая МАГАТЭ, за поддержку в становлении Центра, отметив важность дальнейшего сотрудничества для достижения общих целей в области глобальной безопасности.
Региональный центр продолжит свою работу в качестве платформы для проведения международных конференций, семинаров и научных исследований, направленных на противодействие угрозам, связанным с ХБРЯ материалами. Проведение церемонии в штаб-квартире МАГАТЭ подчеркивает важность международного признания Центра и укрепляет роль Таджикистана как надежного партнера в области глобальной безопасности и устойчивого развития. Создание такого Центра в Таджикистане является свидетельством высокой оценки международного сообщества вклада страны в обеспечение безопасности и нераспространения.
Имрӯз, 21 апрел дар толори Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ба муносибати Рӯзи пойтахти Ҷумҳурии Тоҷикистон – шаҳри Душанбе Конференсияи илмию амалӣ дар мавзуи “Душанбе – ойинаи миллат соҳибтамаддуни тоҷик” баргузор гардид.
Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт дар сухани ифтитоҳии хеш иброз дошт, ки шаҳри Душанбе ҳамчун пойтахти Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар тӯли даҳсолаҳои охир на танҳо маркази сиёсиву маъмурии кишвар, балки ба як меҳвари муҳими илму маърифат, фарҳанг ва баргузории чорабиниҳои сатҳи баланди миллӣ ва байналмилалӣ табдил ёфтааст. Рушди босуръати инфрасохтор, таъсиси муассисаҳои илмиву таълимӣ, густариши ҳамкориҳои байналмилалӣ ва ташкили форуму ҳамоишҳои бонуфуз мақоми шаҳри Душанберо дар арсаи байналмилалӣ ба таври назаррас таҳким бахшидааст.
Қайд гардид, ки дар заминаи сиёсати хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва бо иқдомҳои наҷиби Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ пойтахт ҳамчун маркази мутамаркази неруи зеҳнӣ ва илмии кишвар рушд намуда, шароити мусоид барои таҳқиқоти илмӣ, инноватсия ва татбиқи дастовардҳои навтарини технологияро фароҳам овардааст. Имрӯз шаҳри Душанбе макони фаъолияти муассисаҳои бонуфузи илмӣ, донишгоҳҳои пешрафта ва марказҳои таҳқиқотии гуногунсоҳа мебошад, ки дар онҳо садҳо олимону муҳаққиқон ба корҳои илмию таҳқиқотӣ машғул мебошанд.
Гуфта шуд, ки яке аз омилҳои асосии табдил ёфтани шаҳри Душанбе ба маркази илму маърифат, рушди низоми таҳсилоти олӣ ва баъдидипломӣ мебошад. Дар ин замина донишгоҳҳо ва пажуҳишгоҳҳои пойтахт бо истифода аз таҷрибаи ҷаҳонӣ ва технологияҳои муосир, мутахассисони баландихтисосро дар соҳаҳои гуногун омода менамоянд. Ин раванд боиси афзоиши неруи инсонӣ ва тақвияти иқтидори илмии кишвар гардидааст. Ҳамзамон, иштироки фаъолонаи донишҷӯён ва олимони ҷавон дар барномаҳои байналмилалӣ ва ҳамкориҳои илмӣ, сатҳи донишу малакаи онҳоро боло бурда, имкониятҳои навро барои рушди минбаъда фароҳам месозад.
Метавон таъкид намуд, ки шаҳри Душанбе ҳамчун маркази рушди илми ватанӣ ва муаррифгари ин илм дар арсаи байналмилалӣ баромад намуда, нақши илму олимон дар муаррифии пойтахтамон ва муаррифии илми тоҷик аз ҷониби ин шаҳр дар арсаи байналмилалӣ дар мисоли Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва муассисаҳои таҳсилоти олии касбии пойтахт пайваста меафзояд.
Зикр гардид, ки Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва дигар муассисаҳои илмӣ дар шаҳри Душанбе ҳамчун марказҳои калидии таҳқиқотӣ амал мекунанд. Дар ин муассисаҳо масъалаҳои муҳими иқтисодӣ, иҷтимоӣ, экологӣ ва технологӣ мавриди омӯзиш қарор гирифта, натиҷаҳои онҳо барои пешрафти устувори кишвар истифода мешаванд. Тадқиқотҳои илмӣ дар самтҳои энергетика, геология, технологияҳои иттилоотӣ, тиб ва дигар соҳаҳо нишон медиҳанд, ки Душанбе воқеан ба маркази муҳими истеҳсоли дониш табдил ёфтааст.
Таъкид гардид, ки имрӯзҳо шаҳри Душанбе ҳамчунин ба майдони баргузории чорабиниҳои муҳими байналмилалӣ табдил ёфтааст. Аз ҷумла, форумҳои сатҳи ҷаҳонӣ, конфронсҳои илмӣ ва иқтисодӣ, вохӯриҳои сатҳи олӣ ва дигар ҳамоишҳо, ки дар пойтахт баргузор мегарданд, нуфузи Ҷумҳурии Тоҷикистонро дар ҷомеаи ҷаҳонӣ тақвият мебахшанд. Ин раванд нишон медиҳад, ки пойтахт дорои имкониятҳои зарурӣ барои қабули меҳмонони сатҳи баланд ва ташкили чорабиниҳои бузург мебошад.
Дар идома як зумра аз олимону муҳаққиқон ва магистрантону докторантон бо маърузаҳо ва порчаҳои шеърӣ доир ба таърих, дастовардҳои муосир ва нақши шаҳри Душанбе дар рушди давлатдории миллӣ ва фарҳанги миллӣ баромад намуданд.
Дар фарҷом як зумра аз кормандон бо Ифтихорномаи Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон қадрдонӣ гардида, ҳамзамон як зумра аз олимони ҷавон барандаи ҷоизаҳои Раиси шаҳри Душанбе гардиданд.
#Маҳфил. БАХШИДА БА 60 - СОЛАГИИ ФАЪОЛИЯТИ ИЛМӢ ВА ЭҶОДИИ ПРОФЕССОР ШОҲЗАМОН РАҲМОН
Имрӯз, 17 апрел дар толори Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон маҳфили илмӣ-адабӣ “Хирад”- и Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон баргузор гардид. Маҳфили навбатӣ ба 60 - солагии фаъолияти илмӣ ва эҷодии профессор Шоҳзамон Раҳмон бахшида шуд. Ба кори маҳфил ноиби президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Саломиён Муҳаммаддовуд ҳусни оғоз бахшид.
Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт дар сухани ифтитоҳии хеш иброз дошт, ки саҳми профессор Шоҳзамон Раҳмон дар рушди илми муосири тоҷик, махсусан дар самтҳои таҳқиқоти бунёдӣ ва тарбияи кадрҳои баландихтисоси илмӣ, назаррас буда, фаъолияти чандинсолаи ӯ намунаи ибрат барои насли ҷавони муҳаққиқон мебошад.
Зикр гардид, ки чунин маҳфилҳои илмӣ-адабӣ на танҳо барои арҷгузорӣ ба хидматҳои олимони варзида, балки барои густариши робитаи илмӣ, табодули таҷриба ва боло бурдани фарҳанги илмӣ дар ҷомеа аҳамияти муҳим доранд.
Дар идомаи маҳфил як зумра аз олимону муҳаққиқон баромад намуда, саҳми профессор Шоҳзамон Раҳмонро дар рушди соҳаҳои мухталифи илм мавриди таҳлил қарор дода, дастовардҳои илмӣ ва фаъолияти пурсамари ӯро баланд арзёбӣ намуданд. Дар суханрониҳо таъкид гардид, ки корҳои илмии мавсуф дар таҳкими мактабҳои илмӣ, густариши пажуҳишҳои бунёдӣ ва тарбияи мутахассисони ҷавон нақши муассир гузоштаанд.
ГУЛЗОДА МАҲМАДШОҲ ҚУРБОНАЛӢ – БО ҶОИЗАИ АМИТ БА НОМИ АКАДЕМИК ҲАМИД МАНСУРОВ ДАР СОҲАИ ИЛМҲОИ ТИББӢ ВА ФАРМАТСЕВТӢ САРФАРОЗ ГАРДИД
Дар ҳошияи Рӯзи илмӣ тоҷик Гулзода Маҳмадшоҳ Қурбоналӣ бо ҷоизаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ба номи академик Ҳамид Мансуров дар соҳаи илмҳои тиббӣ ва фарматсевтӣ сарфароз гардонида шуд.
Имрӯз дар вазъияти тантанавӣ аз ҷониби ноиби президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Ибодзода Саидмуқим Тиллохӯҷа дипломи ҷоизаи мазкур ба Гулзода Маҳмадшоҳ Қурбоналӣ супорида шуд.
Қайд гардид, ки чунин қадрдониҳо на танҳо нишонаи эътирофи заҳмати олимон мебошанд, балки барои таҳкими минбаъдаи фаъолияти илмӣ, густариши таҳқиқоти бунёдӣ ва татбиқии соҳавӣ ва ҷалби бештари ҷавонон ба корҳои илмӣ заминаи мусоид фароҳам меоранд.
НАҚШИ СОЗМОНҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ВЕТЕРАНӢ ВА СОЗМОНҲОИ ТАШКИЛОТХОИ ИЛМӢ-ТЕХНИКӢ БАРОИ МАҚОМОТИ ТАНЗИМКУНАНДА ДАР ТАЪМИНИ БЕХАТАРИИ ЯДРОӢ ВА РАДИАТСИОНӢ
Имрӯз, 15 апрел дар Маркази минтақавии бехатари, амният ва кафолати химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Конференсияи байналмилалии илмӣ-амали дар мавзуи «Нақши созмонҳои байналмилалии ветеранӣ ва созмонҳои ташкилотхои илмӣ-техникӣ барои мақомоти танзимкунанда дар таъмини бехатарии ядроӣ ва радиатсионӣ» баргузор гардид.
Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт зимни суханронии худ иброз дошт, ки имрӯз бо қаноатмандӣ метавон таъкид кард, ки иқтидори илмӣ ва техникии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроӣ имкон медиҳад на танҳо вазифаҳои сатҳи миллӣ ҳаллу фасл гарданд, балки Тоҷикистон дар татбиқи рӯзномаи минтақавӣ низ саҳми назаррас гузорад.
Таъкид гардид, ки бо дастгирии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, Агентии байналмилалии энергияи атомӣ (МАГАТЭ) ва шарикони рушд озмоишгоҳи хизматрасониҳои техникӣ ва маркази минтақавии амният, ҳифз ва кафолатҳо таъсис ёфтаанд, ки барои баланд бардоштани сатҳи бехатарӣ ва таҳкими инфрасохтори соҳавӣ заминаи мусоид фароҳам меоранд.
Дар идома дигар аз олимону пажуҳишгарон аз дохил ва хориҷи кишвар суханронӣ намуда, доир ба масъалаҳои муҳими таъмини бехатарии ядроӣ ва радиатсионӣ, нақши сохторҳои танзимкунанда, истифодаи таҷрибаи пешқадами байналмилалӣ ва татбиқи дастовардҳои навини илмӣ-таҳқиқотӣ мубодилаи афкор анҷом доданд. Ҳамчунин, иштирокчиён зарурати тақвияти ҳамкориҳои илмӣ-техникӣ, баланд бардоштани сатҳи омодагии кадрҳои баландихтисос ва густариши робитаҳои институтсионалиро барои пешгирии хатарҳои эҳтимолӣ ва таъмини амнияти устувор муҳим арзёбӣ намуданд.
Бояд гуфт, ки дар чорабинии мазкур мутахассисони соҳа аз Ҷумҳуриҳои Тоҷикистон, Узбекистон, Қазоқистон, Арманистон, Белорус, Муғулистон, Туркия, Австрия, Федератсияи Русия ва ташкилотҳои байналмилалӣ ба монанди Агентии байналмилаии нерӯи атомӣ, Ассотсиатсияи ҷаҳони операторҳои неругоҳҳои атомӣ, Созмонҳои базавии ИДМ оид да коркарли партовхои радиоактиви ва коршиносони макомоти танзимкунандаи дигар кишвархо дар сохаи бехатари ва амнияти ядрои ва радиатсиони дар шакли хузури ва мачози иштирок намуда истодаанд.
Дар доираи конференсия ба як қатор пажуҳишгарон ва мутахассисони соҳа шаҳодатномаҳои узвият ба Ассотсиатсияи байналмилалии ветеранҳои энергетика ва саноати атомӣ (МСВАЭП) тақдим гардида, инчунин барои саҳми назаррас дар рушди низоми таъмини бехатарии ядроӣ ва радиатсионӣ бо медалҳо ва дигар мукофотҳои соҳавии ветеранӣ қадрдонӣ карда шуданд.
НАҚШИ СОЗМОНҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ВЕТЕРАНӢ ВА СОЗМОНҲОИ ТАШКИЛОТХОИ ИЛМӢ-ТЕХНИКӢ БАРОИ МАҚОМОТИ ТАНЗИМКУНАНДА ДАР ТАЪМИНИ БЕХАТАРИИ ЯДРОӢ ВА РАДИАТСИОНӢ
Имрӯз, 15 апрел дар Маркази минтақавии бехатари, амният ва кафолати химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Конференсияи байналмилалии илмӣ-амали дар мавзуи «Нақши созмонҳои байналмилалии ветеранӣ ва созмонҳои ташкилотхои илмӣ-техникӣ барои мақомоти танзимкунанда дар таъмини бехатарии ядроӣ ва радиатсионӣ» баргузор гардид.
Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт зимни суханронии худ иброз дошт, ки имрӯз бо қаноатмандӣ метавон таъкид кард, ки иқтидори илмӣ ва техникии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроӣ имкон медиҳад на танҳо вазифаҳои сатҳи миллӣ ҳаллу фасл гарданд, балки Тоҷикистон дар татбиқи рӯзномаи минтақавӣ низ саҳми назаррас гузорад.
Таъкид гардид, ки бо дастгирии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, Агентии байналмилалии энергияи атомӣ (МАГАТЭ) ва шарикони рушд озмоишгоҳи хизматрасониҳои техникӣ ва маркази минтақавии амният, ҳифз ва кафолатҳо таъсис ёфтаанд, ки барои баланд бардоштани сатҳи бехатарӣ ва таҳкими инфрасохтори соҳавӣ заминаи мусоид фароҳам меоранд.
Дар идома дигар аз олимону пажуҳишгарон аз дохил ва хориҷи кишвар суханронӣ намуда, доир ба масъалаҳои муҳими таъмини бехатарии ядроӣ ва радиатсионӣ, нақши сохторҳои танзимкунанда, истифодаи таҷрибаи пешқадами байналмилалӣ ва татбиқи дастовардҳои навини илмӣ-таҳқиқотӣ мубодилаи афкор анҷом доданд. Ҳамчунин, иштирокчиён зарурати тақвияти ҳамкориҳои илмӣ-техникӣ, баланд бардоштани сатҳи омодагии кадрҳои баландихтисос ва густариши робитаҳои институтсионалиро барои пешгирии хатарҳои эҳтимолӣ ва таъмини амнияти устувор муҳим арзёбӣ намуданд.
Бояд гуфт, ки дар чорабинии мазкур мутахассисони соҳа аз Ҷумҳуриҳои Тоҷикистон, Узбекистон, Қазоқистон, Арманистон, Белорус, Муғулистон, Туркия, Австрия, Федератсияи Русия ва ташкилотҳои байналмилалӣ ба монанди Агентии байналмилаии нерӯи атомӣ, Ассотсиатсияи ҷаҳони операторҳои неругоҳҳои атомӣ, Созмонҳои базавии ИДМ оид да коркарли партовхои радиоактиви ва коршиносони макомоти танзимкунандаи дигар кишвархо дар сохаи бехатари ва амнияти ядрои ва радиатсиони дар шакли хузури ва мачози иштирок намуда истодаанд.
Дар доираи конференсия ба як қатор пажуҳишгарон ва мутахассисони соҳа шаҳодатномаҳои узвият ба Ассотсиатсияи байналмилалии ветеранҳои энергетика ва саноати атомӣ (МСВАЭП) тақдим гардида, инчунин барои саҳми назаррас дар рушди низоми таъмини бехатарии ядроӣ ва радиатсионӣ бо медалҳо ва дигар мукофотҳои соҳавии ветеранӣ қадрдонӣ карда шуданд.
БА ИСТИФОДА ДОДАНИ ОЗМОИШГОҲИ ТАҲҚИҚОТИ ТРАНСФОРМАТСИЯИ ТЕХНОГЕНИИ МУҲИТИ ГЕОЛОГӢ, НАЗОРАТИ РАДИАТСИОНӢ ВА АМНИЯТИ ЯДРОӢ
Имрӯз, 14 апрел дар Маркази минтақавии бехатарӣ, амният ва кафолатҳои химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Озмоишгоҳи таҳқиқоти трансформатсияи техногении муҳити геологӣ, назорати радиатсионӣ ва амнияти ядроӣ мавриди истифода қарор дода шуд.
Дар маросими ифтитоҳ президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт, ректори Донишгоҳи миллии техникии Беларус Харитончик Сергей Василевич ва дигар кормандон иштирок намуданд. Зимни ифтитоҳ иттилоъ дода шуд, ки таъсиси озмоишгоҳи мазкур дар доираи созишнома миёни Донишгоҳи миллии техникии Беларус ва Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон роҳандози гардидааст.
Гуфта шуд, ки фаъолияти он ба анҷом додани таҳқиқоти бунёдӣ ва амалӣ равона гардида, аз ҷумла таҳияи технологияҳои истихроҷи пайвастагиҳои унсурҳои нодирзаминӣ аз партовҳои саноатии фосфогипс ва партовҳои истеҳсолоти уран, арзёбии хавфҳои садамаҳои техногенӣ дар тӯдаҳои партов ва анборҳои нигоҳдории пасмондаҳо, таҳияи моделҳои геологӣ-иттилоотии ҳудудҳои аз ҷиҳати техногенӣ зери сарборӣ қарордошта, гузаронидани таҳқиқоти ҳисоббарорӣ ва таҷрибавӣ дар соҳаи амнияти ядроӣ ва радиатсионӣ, инчунин таҳияи санадҳои меъёрии ҳуқуқии техникӣ дар самти мазкурро дар бар мегирад.
Ёдовар мешавем, ки озмоишгоҳи нав дар ду пойгоҳи илмӣ-таълимӣ дар заминаи Маркази минтақавии бехатари, амният ва кафолати химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроӣ дар назди Агентӣ дар шаҳри Душанбе ва дар факултети корҳои кӯҳӣ ва экологияи муҳандисии Донишгоҳи миллии техникии Беларус дар шаҳри Минск фаъолият хоҳад кард.
Дар идома Созишнома оид ба таъсис ва фаъолияти озмоишгоҳи муштараки илмӣ байни Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва Донишгоҳи миллии техникии Беларус ба имзо расонида шуд.
Имрӯз, 14 апрел бахшида ба Рӯзи илми тоҷик як гурӯҳ олимону муҳаққиқон таҳти роҳбарии президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ҷиҳати пос доштани хотири аҳли илму адаб ва арҷгузорӣ ба хизматҳои шоёни онҳо ба оромгоҳи бузургон сафарбар гардиданд.
Дар ҷараёни ин иқдоми маънавию фарҳангӣ иштирокдорон аз оромгоҳи шахсиятҳои барҷастаи илму адаби тоҷик, аз ҷумла Садриддин Айнӣ, Бобоҷон Ғафуров, Мирзо Турсунзода, Муҳаммад Осимӣ ва дигарон боздид намуда, бо гузоштани гулчанбару гулдастаҳо хотираи неки онҳоро гиромӣ доштанд.
Зимни ин маросим таъкид гардид, ки гиромидошти осору мероси илмӣ ва адабии чунин шахсиятҳои бузург барои наслҳои имрӯзу оянда ҳамчун манбаи илҳом ва худшиносии миллӣ хизмат намуда, дар таҳкими ҷаҳонбинии илмӣ ва рушди ҷомеа нақши муҳим мебозад.
Таъкид гардид, ки саҳми олимону мутафаккирони тоҷик дар рушди илму фарҳанги миллӣ бениҳоят арзишманд буда, онҳо бо осори гаронмояи худ дар ташаккули тафаккури илмӣ, рушди забону адабиёт ва таҳкими пояҳои давлатдории миллӣ нақши муассир гузоштаанд.
Зикр гардид, ки эҳтиром гузоштан ба хотираи чунин фарзандони фарзонаи миллат на танҳо як амали рамзӣ, балки як рукни муҳими тарбияи маънавии ҷомеа ба ҳисоб меравад.
Имрӯз, 13 апрел дар Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бахшида ба 35- солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон маҳфили Шурои занон дар мавзуи “Нақши ҷаҳонбинии илмӣ дар ташаккули худшиносии миллӣ” баргузор гардид.
Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт зимни суханронии худ иброз дошт, ки ҷаҳонбинии илмӣ пояи асосии ташаккули тафаккури солим ва худогоҳии миллӣ мебошад. Қайд гардид, ки дар шароити муосир равандҳои ҷаҳонишавӣ босуръат рушд мекунанд, ҳифзи ҳувияти миллӣ ва тақвияти арзишҳои фарҳангӣ бе такя ба донишҳои илмӣ ва таҳқиқоти амиқ ғайриимкон аст.
Гуфта шуд, ки ҷалби ҷавонон ба фаъолияти илмӣ, баланд бардоштани сифати таҳсилот ва рушди тафаккури интиқодӣ аз вазифаҳои муҳим ба шумор рафта, метавонанд дар тарбияи насли худшинос ва ватандӯст саҳми назаррас гузоранд. Дар ин замина, нақши муассисаҳои илмӣ, аз ҷумла Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, дар тарғибу ташвиқи донишҳои муосир ва рушди иқтидори зеҳнӣ ниҳоят муҳим арзёбӣ гардид.
Таъкид гардид, ки занон ҳамчун неруи фаъоли ҷомеа метавонанд дар ташаккули ҷаҳонбинии илмии насли наврас саҳми арзанда гузоранд. Аз ҷумла, тавассути тарбияи дуруст дар оила, рушди маърифати фарҳангӣ ва дастгирии таҳсилу тадқиқоти илмии фарзандон, онҳо метавонанд дар таҳкими худшиносии миллӣ ва ҳифзи арзишҳои суннатӣ нақши муассир бозанд.
Дар идомаи маҳфил як зумра аз занону бонувон дар маърузаҳои хеш доир ба дастгириҳои ҳамешагии Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон нисбат ба занону бонувон, баланд бардоштани мақому манзалати онҳо дар ҷомеа ва фароҳам овардани шароити мусоид барои фаъолияти илмию ҷамъиятии занон ибрози назар намуданд. Зикр гардид, ки сиёсати иҷтимоии давлат дар самти дастгирии занон барои рушди қобилияти зеҳнӣ ва иштироки фаъоли онҳо дар ҳаёти ҷомеа заминаи устувор фароҳам овардааст.
