ПАЁМИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН БА МАҶЛИСИ ОЛӢ - КАЛИДИ МУЗАФФАРИЯТҲОИ ҶОМЕАИ МУТАМАДДИН
(дар радифи Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар бораи самтҳои асосии сиёсати дохилӣ ва хориҷии ҷумҳурӣ. 28.12.2024, ш.Душанбе)
Мо минбаъд низ ба ҷавонон ҳамчун неруи боэътимод ва такягоҳи устувор таваҷҷуҳ хоҳем кард, зеро ояндаи миллату давлат аз онҳо вобаста мебошад.
Эмомалӣ Раҳмон
Паём барномаи махсуси дохилидавлатӣ буда, барои як соли дар пешистода нақшаҳои муҳимми стратегӣ тарҳрезӣ гардида, ба мардуми кишвар ироа мегардад. Паём самтҳои гуногуни ҳаёти иҷтимоӣ-иқтисодӣ, фарҳанг, сиёсат, амният, маориф, илм, ҳуқуқ, техника, технология, рушди технологияи рақамӣ, забономузӣ, таълиму тарбия ва ғайраҳоро бо мақсади фароҳам овардани зиндагии шоистаи шаҳрвандон дар бар мегирад.
Боиси ифтихори мо ҷавонони даврони соҳибистиқлолии Тоҷикистони азиз аст, ки Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар бораи самтҳои асосии сиёсати дохилӣ ва хориҷии ҷумҳурӣ ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар толори калони бинои наву пуршукӯҳи Парлумони кишвар зимниҷаласаи якҷояи Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ироа гардид.
Дар Паём Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Презеденти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба қувваю бозуи созандаю ҷавонмардонаи ҷавонон такя намуда, аз ҷумла иброз намуданд, ки “мо аз ҷавонони кишвар умеди бузург дорем, ташаббусҳои созандаашонро минбаъд низ ҳамаҷониба дастгирӣ мекунем ва аз фаъолияти онҳо ба хотири рушду таҳкими давлатдории миллиамон ҳамеша қадрдонӣ менамоем.Ҷавонон қишри фаъолтарини ҷомеа ва идомадиҳандаи кору пайкори насли калонсол мебошанд ва маҳз онҳо масъулияти фардои кишвари соҳибистиқлоли худро ба дӯш хоҳанд гирифт. Мо ифтихор дорем, ки ҷавононамон нисбат ба Ватан меҳру муҳаббати самимӣ доранд, Ватанро сидқан дӯст медоранд, ба арзишҳо ва муқаддасоти миллӣ арҷ мегузоранд иродаи мустаҳкам доранд ва сиёсати пешгирифтаи давлату Ҳукумати мамлакатро бо ҳисси баланди миллӣ ва эҳсоси худшиносиву худогоҳӣ дастгирӣ мекунанд.”
Дар воқеъ, мо ҷавонони соҳибхиради кишвар ҷавобан ба ин боварию эътимоду ғамхориҳои оқилонаю хирадмандонаи Сарвари давлат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон содиқ буда, хешро вазифадор мешуморем, ки минбаъд низ барои пешрафту ободонии диёри азизамон саҳми боризи хешро гузорем. Бе шубҳа, мо ҷавонон дарк менамоем, ки идомадиҳандаи кору пайкори насли бузургсолон мебошем. Чуноне, ки дар Паём ироа гардид: “Дар қалби ҷавонон ҳамчун қувваи асосии пешбарандаи ҷомеа бедор намудани ҳисси ватандӯстиву ватанпарастӣ, арҷгузорӣ ба забон, таъриху фарҳанг ва тамаддуни миллӣ, баланд бардоштани нақш ва мавқеи онҳо дар ҷомеа аз ҷумлаи вазифаҳои муҳимми давлату Ҳукумат мебошад.”Аз ин рӯ қавл медиҳем, ки мо ҷавонони кишвар бо хониши хубу аъло, рафтору кирдори намунавӣ ва бо меҳру садоқат ба Ватани азизамон Тоҷикистон аз самими дилу ҷон хизмат намуда, масъулияти ояндаи кишварро ба дӯш мегирем. Барои ҳифзи истиқлолу озодии сарзамини аҷдодӣ, сулҳу оромии кишвар аз имрӯз омодагии ҷиддӣ мебинем. Якчанд забонҳои хориҷӣ ва техникаву технологияи замонавиро омӯхта, ба манфиати кишварамон Тоҷикистони азиз хизмат менамоем.
Чуноне, ки Пешвои миллат иброз намуданд: “Бовар дорам, ки ҷавонони ватандӯсти мо минбаъд низ бо илму донишҳои замонавӣ, касбу ҳунарҳои муосир ва саъю талоши навҷӯёнаи худ барои рушди илму инноватсия ва боз ҳам таҳким ёфтани нуфузи кишварамон дар арсаи байналмилалӣ саҳми арзишманд мегузоранд.” Шукр мекунем, ки дар чунин сарзамини амн ба сар мебарем. Фикр мекунам, модоме, ки мо ҷавонони замони соҳибистиқлоли Ватан донишҳои замони муосирро аз худ мекунем, соҳиби ақлу хирад ва тафаккури созанда ҳастем, ҳеҷ гоҳ рӯ ба фарҳанги бегонаю бегонапарастӣ намениҳем. Аз тоҷику тоҷикистонӣ будани худ ифтихор менамоем. Барои он, ки истиқлолияти Тоҷикистон пойдору устувор гардад ва давлати мо дар ҷомеаи ҷаҳонӣ мавқеи хоси худро ёфта, дар сафи кишварҳои тараққикарда ҷой гирад, бояд мо гузаштаи худро хуб дарк карда, бо неруи тоза ва азму иродаи қавӣ ба ҳалли мушкилоти имрӯзу оянда рӯ оварем.
Камолова Шукрона Аҳмадҷоновна, корманди Маркази Синошиносии Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи А.М. Баҳоваддинови Академияи миллии илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон
Имрӯз, 24 апрел дар толори Раёсати Академияи милли илмҳои Тоҷикистон бо мақсади додани иҷозатнома оид ба пешбурди фаъолияти таълимӣ ва илмӣ ба муассисаҳои илмӣ-таҳқиқотӣ бо иштироки намояндагони Агентии назорат дар соҳаи маориф ва илми назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон вохӯрии судманд баргузор гардида, фаъолияти таълимии муассисаҳои илмӣ дар самти тайёр кардани кадрҳои илмӣ мавриди муҳокима ва баррасӣ қарор дода шуд.
Таъкид гардид, ки имрӯз дар муассисаҳои илмии Академияи миллии илмҳо омода кардани кадрҳо тавассути зинаи магистратура, докторантураи PhD, аспирантура, унвонҷӯйӣ, докторантураи анъанавӣ ва постдокторантура ба роҳ монда шудааст.
Бо мақсади дар сатҳи зарурӣ ба роҳ мондани кадрҳои илмӣ тавсияҳои судманд дода шуд.
#Симпозиум. "НАМУНАИ АДАБИЁТИ ТОҶИК" - ПАДИДАИ ТАЪРИХӢ, ФАРҲАНГӢ ДАР ТАМАДДУНИ МАРДУМИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ
Имрӯз, 24 апрел дар толори Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Симпозиуми байналмилалии илмӣ таҳти унвони “Намунаи адабиёти тоҷик” – падидаи таърихӣ – фарҳангӣ дар тамаддуни мардумони Осиёи Марказӣ” бахишида ба 100 – соли таълиф ва нашри асари таърихӣ – бадеии поягузори адабиёти навини тоҷик устод Садриддин Айнӣ “Намунаи адабиёти тоҷик” баргузор гардид.
Дар кори симпозиум муовини Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон Дилрабо Мансурӣ суханронӣ намуда, таъкид кард, ки асари мазкур ҳамчун як падидаи нодири таърихиву фарҳангӣ дар худ таҷассумгари мероси гаронбаҳои адабии халқи тоҷик буда, дар рушди худшиносии миллӣ ва таҳкими ҳувияти фарҳангӣ нақши муҳим гузоштааст. Қайд гардид, ки «Намунаи адабиёти тоҷик» на танҳо як маҷмӯаи осори адабӣ, балки сарчашмаи муҳими илмӣ барои омӯзиши таърихи адабиёт, забон ва фарҳанги мардумони Осиёи Марказӣ ба ҳисоб меравад. Ин асар дар шароити мураккаби таърихӣ таълиф гардида, барои эҳёи арзишҳои миллӣ ва муаррифии мероси адабии тоҷикон дар арсаи байналмилалӣ заминаи устувор фароҳам овардааст.
Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт дар сухани ифтитоҳии хеш иброз дошт, ки асари «Намунаи адабиёти тоҷик»-и Садриддин Айнӣ ҳамчун як мероси гаронбаҳои миллӣ ва дастоварди бузурги илмиву фарҳангӣ аҳамияти хоса дошта, дар ташаккул ва рушди адабиёти навини тоҷик нақши калидӣ мебозад.
Таъкид гардид, ки ин асар на танҳо осори гузаштагонро гирд овардааст, балки ҳамчун пули пайвандсоз миёни наслҳо хизмат намуда, барои ҳифз ва муаррифии арзишҳои миллӣ саҳми назаррас гузоштааст. Ҳамзамон зикр гардид, ки омӯзиш ва таҳқиқи ҳамаҷонибаи ин асар дар шароити муосир низ аҳамияти хоса дошта, барои тақвияти худшиносии миллӣ ва густариши робитаҳои фарҳангии минтақавӣ заминаи устувор фароҳам меорад.
Дар идома муовини вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон Давлат Сафар, академики Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Абдуҷаббор Раҳмонзода ва дигар олимону муҳаққиқон аз дохил ва хориҷи кишвар суханронӣ намуда, доир ба аҳамияти таърихиву фарҳангӣ ва илмии асари «Намунаи адабиёти тоҷик» маърӯзаҳои пурмуҳтаво ироа карданд.
Зикр гардид, ки ин асар ҳамчун сарчашмаи муҳими омӯзиши таърихи адабиёти тоҷик ва омили таҳкими худшиносии миллӣ, дар рушди фарҳанги маънавии ҷомеа нақши муассир дорад. Ҳамзамон, иштирокчиён ба масъалаҳои таҳқиқи минбаъдаи мероси адабии ниёгон, густариши ҳамкориҳои илмӣ ва муаррифии арзишҳои фарҳангии тоҷикон дар сатҳи байналмилалӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир намуданд.
Дар фарҷом як зумра аз олимон ва муҳаққиқон, ки дар баргузории ин ҳамоиш саҳмгузор буда, бо маърӯзаҳои илмӣ баромад намуданд, бо сертификатҳои махсус қадрдонӣ гардиданд.
ДАСТОВАРДИ НАВБАТИИ ОЛИМОНИ АКАДЕМИЯИ МИЛЛИИ ИЛМҲОИ ТОҶИКИСТОН ДАР МАҶАЛЛАИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ
Таҳқиқоти илмии олимони Академияи миллии илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон дар маҷаллаи бонуфузи байналмилалии Regional Sustainability (нашриёти Elsevier), ки дар пойгоҳҳои маъруфи Scopus ва Web of Science индексатсия шуда, ба гурӯҳи маҷаллаҳои квартали баланд (Q1) шомил буда, дорои нишондиҳандаҳои баланд, аз ҷумла Impact Factor – 4.6 ва CiteScore – 8.2 мебошад, ба нашр расиданд.
Аз ҷумла, мақолаи илмӣ таҳти роҳбарии академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт дар мавзуи рушди энергияи “сабз” ва нақши он дар коҳиш додани таъсири тағйирёбии иқлим нашр гардид, ки дар он робитаи мутақобилаи рушди манбаъҳои барқароршавандаи энергия бо коҳиши партовҳои газҳои гулхонаӣ, беҳтар гардидани сифати муҳити зист ва таҳкими амнияти энергетикӣ дар кишварҳои Осиёи Марказӣ ба таври илмӣ асоснок карда шудааст.
Мақолаи дигар таҳти роҳбарии академик Ҳикмат Ҳисориев ба масъалаи экосистемаҳои чарогоҳҳои Тоҷикистон бахшида шуда, дар он гуногунии биологӣ, масъалаҳои барқарорсозии экологӣ ва роҳҳои идоракунии устувори захираҳои чарогоҳӣ мавриди таҳлили илмӣ қарор гирифтаанд.
Инчунин, дар самти омӯзиши равандҳои гидроклиматӣ ва криосферӣ, мақолаи номзади илмҳои география Маҷид Гулаёзов дар мавзуи “Тағйироти гидроклиматӣ ва криосферӣ дар Помири Шарқӣ” ба нашр расидааст, ки дар он бо истифода аз маълумоти зонкунии фосилавии Замин динамикаи дарозмуддати кӯлҳои баландкӯҳ ва омилҳои таъсиррасон ба онҳо таҳлил гардидаанд.
Ҳамзамон, олимони тоҷик дар ҳамкорӣ бо шарикони хориҷӣ як қатор таҳқиқоти муҳими илмиро дар самтҳои тағйироти гидроклиматӣ ва криосферӣ дар қаторкӯҳи Помир, таҳлили тағйирёбии дарозмуддати ҳавзаҳои дарёҳои Сурхоб ва Хингов, идоракунии устувори захираҳои обӣ дар шароити тағйирёбии глобалӣ, таҳлили ҳамбастагии Ҳадафҳои рушди устувор (SDGs) дар Тоҷикистон ва арзёбии хатари камбарфӣ ва таъсири он ба ҷараёни об анҷом дода, натиҷаҳои онро дар ҳаммуаллифӣ дар ҳамин маҷалла ба нашр расонидаанд.
Натиҷаҳои бадастомада метавонанд ҳамчун заминаи боэътимоди илмӣ барои таҳияи сиёсати самараноки энергетикӣ ва экологӣ, инчунин мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим дар кишварҳои Осиёи Марказӣ хизмат намоянд. Чоп шудани чунин мақолаҳо дар маҷаллаи сатҳи баланд нишонаи эътирофи байналмилалии дастовардҳои илмии олимони тоҷик ба ҳисоб меравад.
1. Нозирӣ Хусрав - Сафири Фавқулода ва Мухтори Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Давлати Кувайт
2. Зубайдзода Зубайдулло - Сафири Фавқулода ва Мухтори Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Салтанати Умон
3. Ҷунайдулло Ҳамро - муовини Фармондеҳи Қӯшунҳои сарҳадии КДАМ
4. Бобозода Хуршед - муовини якуми раиси Кумитаи давлатии идораи замин ва геодезӣ
5. Соҳибзода Барно - муовини раиси Кумитаи телевизион ва радио
6. Шарифзода Алӣ - директори Муассисаи давлатии телевизиони Варзиш
7. Каримзода Ҳақназар - директори Муассисаи давлатии Академияи воситаҳои ахбори оммаи Тоҷикистон
8. Мирзозода Парвон - директори Муассисаи давлатии Институти давлат ва ҳуқуқи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон
9. Маҳмадизода Нозим - директори Муассисаи давлатии Институти фалсафа ва сиёсатшиносии ба номи А.Баҳоваддинови Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон
10. Аслонзода Олимшо - муовини сардори Хадамоти назорати давлатии бехатарии корҳо дар саноат ва соҳаи кӯҳкорӣ
11. Абдулхолиқзода Лутфия Абдулхолиқ - директори Муассисаи давлатии Китобхонаи миллӣ
12. Ташрифзода Собир Сиҷоат - директори Муассисаи давлатии Варзишгоҳи миллӣ
Ҳамгироии илмии Донишкадаи иқтисод ва савдои Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон дар шаҳри Хуҷанд бо Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон дар шароити муосир ҳамчун яке аз самтҳои муҳими рушди илму маориф арзёбӣ мегардад. Дар доираи чунин ҳамкориҳои судма
Ҳамгироии илмии Донишкадаи иқтисод ва савдои Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон дар шаҳри Хуҷанд бо Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон дар шароити муосир ҳамчун яке аз самтҳои муҳими рушди илму маориф арзёбӣ мегардад. Дар доираи чунин ҳамкориҳои судманд, дар толори маҷлисгоҳи Муассисаи давлатии Маҷмааи фарҳангию таърихии “Қалъаи Хуҷанд” конфронси байналмилалии илмию амалӣ бахшида ба “Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф” баргузор гардид. Ҳамзамон, чорабинӣ ба дастгирии ташаббусҳои ҷаҳонии Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, дар самти ҳифзи пиряхҳо ва захираҳои обӣ равона гардида, таҳти унвони “Захираҳои обӣ ҳамчун омили рақобатпазирии иқтисодии Тоҷикистон дар бозори минтақавӣ ва ҷаҳонӣ” доир шуд.
Дар кори конфронс олимону муҳаққиқон, омӯзгорон, намояндагони муассисаҳои илмӣ ва коршиносони соҳа аз дохил ва хориҷи кишвар иштирок намуда, масъалаҳои муҳими истифодаи оқилонаи захираҳои обӣ, таъсири тағйирёбии иқлим ба пиряхҳо, инчунин роҳҳои баланд бардоштани рақобатпазирии иқтисод тавассути идоракунии самараноки захираҳои табииро мавриди баррасӣ қарор доданд.
Дар ҷараёни конфронс Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, доктори илмҳои иқтисодӣ, профессор, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт бо маърӯзаи пурмуҳтаво баромад намуда, аҳамияти стратегӣ доштани захираҳои обиро барои рушди устувори иқтисоди миллӣ, таҳкими мавқеи Тоҷикистон дар бозори минтақавӣ ва ҷаҳонӣ, инчунин зарурати тавсеаи таҳқиқоти илмӣ дар ин самт махсус таъкид намуд.
Ҳамзамон, саҳми директори ДИС ДДТТ, дотсент Ҷалилзода А.А. дар таҳкими ҳамкориҳои судманд бо Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон назаррас арзёбӣ гардид. Бо ташаббус ва роҳбарии ӯ робитаҳои илмӣ-тадқиқотӣ густариш ёфта, барои баргузории чунин чорабиниҳои сатҳи баланд ва ҷалби олимони ватаниву хориҷӣ шароити мусоид фароҳам оварда шудааст.
Қайд гардид, ки густариши ҳамгироии илмӣ метавонад ба омодасозии мутахассисони баландихтисос, рушди иқтидори илмӣ ва татбиқи натиҷаҳои таҳқиқот дар иқтисоди миллӣ мусоидат намояд. Ин гуна конфронсҳо на танҳо мубодилаи таҷриба ва афкорро таъмин мекунанд, балки заминаи боэътимод барои татбиқи стратегияҳои миллӣ дар самти рушди устувор ва ҳифзи муҳити зист фароҳам меоранд.
Ҳамгироии илмии Донишкадаи иқтисод ва савдои Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон дар шаҳри Хуҷанд бо Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон дар шароити муосир ҳамчун яке аз самтҳои муҳими рушди илму маориф арзёбӣ мегардад. Дар доираи чунин ҳамкориҳои судма
Ҳамгироии илмии Донишкадаи иқтисод ва савдои Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон дар шаҳри Хуҷанд бо Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон дар шароити муосир ҳамчун яке аз самтҳои муҳими рушди илму маориф арзёбӣ мегардад. Дар доираи чунин ҳамкориҳои судманд, дар толори маҷлисгоҳи Муассисаи давлатии Маҷмааи фарҳангию таърихии “Қалъаи Хуҷанд” конфронси байналмилалии илмию амалӣ бахшида ба “Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф” баргузор гардид. Ҳамзамон, чорабинӣ ба дастгирии ташаббусҳои ҷаҳонии Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, дар самти ҳифзи пиряхҳо ва захираҳои обӣ равона гардида, таҳти унвони “Захираҳои обӣ ҳамчун омили рақобатпазирии иқтисодии Тоҷикистон дар бозори минтақавӣ ва ҷаҳонӣ” доир шуд.
Дар кори конфронс олимону муҳаққиқон, омӯзгорон, намояндагони муассисаҳои илмӣ ва коршиносони соҳа аз дохил ва хориҷи кишвар иштирок намуда, масъалаҳои муҳими истифодаи оқилонаи захираҳои обӣ, таъсири тағйирёбии иқлим ба пиряхҳо, инчунин роҳҳои баланд бардоштани рақобатпазирии иқтисод тавассути идоракунии самараноки захираҳои табииро мавриди баррасӣ қарор доданд.
Дар ҷараёни конфронс Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, доктори илмҳои иқтисодӣ, профессор, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт бо маърӯзаи пурмуҳтаво баромад намуда, аҳамияти стратегӣ доштани захираҳои обиро барои рушди устувори иқтисоди миллӣ, таҳкими мавқеи Тоҷикистон дар бозори минтақавӣ ва ҷаҳонӣ, инчунин зарурати тавсеаи таҳқиқоти илмӣ дар ин самт махсус таъкид намуд.
Ҳамзамон, саҳми директори ДИС ДДТТ, дотсент Ҷалилзода А.А. дар таҳкими ҳамкориҳои судманд бо Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон назаррас арзёбӣ гардид. Бо ташаббус ва роҳбарии ӯ робитаҳои илмӣ-тадқиқотӣ густариш ёфта, барои баргузории чунин чорабиниҳои сатҳи баланд ва ҷалби олимони ватаниву хориҷӣ шароити мусоид фароҳам оварда шудааст.
Қайд гардид, ки густариши ҳамгироии илмӣ метавонад ба омодасозии мутахассисони баландихтисос, рушди иқтидори илмӣ ва татбиқи натиҷаҳои таҳқиқот дар иқтисоди миллӣ мусоидат намояд. Ин гуна конфронсҳо на танҳо мубодилаи таҷриба ва афкорро таъмин мекунанд, балки заминаи боэътимод барои татбиқи стратегияҳои миллӣ дар самти рушди устувор ва ҳифзи муҳити зист фароҳам меоранд.
Имрӯз, 22 апрел дар толори Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бо мақсади иҷрои “Барномаи давлатии тайёр кардани кадрҳои сатҳи баланди илмӣ барои солҳои 2021-2030” вохурии президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт бо кормандони бе унвони илмӣ баргузор гардид.
Зимни вохурӣ қайд гардид, ки дар сиёсати илмпарваронаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба масъалаи тайёр кардани кадрҳои сатҳи баланди илмӣ дар муассисаҳои илмӣ-таҳқиқотӣ ва таҳсилоти олӣ диққати махсус равона гардидааст.
Дар ин замина, “Барномаи давлатии тайёр кардани кадрҳои сатҳи баланди илмӣ барои солҳои 2021-2030” аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул гардид. Дар вохурӣ зикр гардид, ки Барномаи мазкур баҳри баланд бардоштани қобилияти зеҳниву таҳлилии насли нави илмӣ, тайёр кардани кадрҳои сатҳи баланди илмӣ ва ба талаботи бозори хизматрасониҳои илмиву таҳсилотӣ мутобиқ намудани онҳо таҳия карда шудааст.
Таъкид гардид, ки Барнома дар асоси принсипҳо ва талаботе, ки дар Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 доир ба дурнамои рушди дарозмуҳлати низоми илму маорифи ҷумҳурӣ мустаҳкам шудааст, таҳия гардидааст. Дар он пеш аз ҳама ба принсипҳои тарбияи васеи кадрҳои илмӣ, ки рақобатпазирии иқтисодиёти кишварро таъмин менамояд, ба низоми тайёр намудани кадрҳои илмии рақобатпазир дар бозори меҳнат, бунёди иқтидори инноватсионии рушди илм, ташаккулёбии дониш ва малакаи зарурӣ ҷиҳати рушди устувор мусоидат менамояд, афзалият дода шудааст.
Қайд гардид, ки тайёр кардани кадрҳои сатҳи баланди илмӣ дар самтҳои илмҳои табиатшиносӣ, дақиқ, техникӣ, тиббӣ, кишоварзӣ, гуманитарӣ ва ҷамъиятшиносӣ дар Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академияҳои соҳавӣ, муассисаҳои илмию таҳқиқотии тобеи вазорату идораҳо, муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон амалӣ карда мешавад.
Бояд гуфт, ки тарбияи олимони ҷавон, инкишофи қобилияти эҷодӣ, ташаккули тафаккури илмию техникӣ, рушди зеҳнӣ ва ҷалб намудани онҳо ба фаъолияти илмию таҳқиқотӣ яке аз самтҳои афзалиятнок дар сиёсати иҷтимоии давлат ба ҳисоб меравад.
Ҳамзамон зимни вохурӣ ба кормандоне, ки то ҳол рисолаи номзадии худро ҳимоя накардаанд, аз ҷониби масъулин тавсияҳои мушаххас ва роҳнамоӣ ҷиҳати суръат бахшидан ба раванди таҳия ва ҳимояи рисола пешниҳод гардида, таъкид шуд, ки истифодаи самараноки имкониятҳои мавҷуда ва риояи муҳлатҳои муқарраргардида аз омилҳои муҳими ноил шудан ба натиҷаҳои назаррас маҳсуб меёбад.
Қайд гардид, ки дар соли 2026 71 нафар аз ҷониби кормандони илмии муассисаҳои илмӣ-таҳқиқотӣ рисолаҳои номзадӣ ва докторияшонро ҳимоя менамоянд. Дар робита ба ин нафароне, ки дар ин сол ҳимоя мекунанд аз ҷониби Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон дастгирӣ меёбанд.
Имрӯз, 21 апрел дар толори Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ба муносибати Рӯзи пойтахти Ҷумҳурии Тоҷикистон – шаҳри Душанбе Конференсияи илмию амалӣ дар мавзуи “Душанбе – ойинаи миллат соҳибтамаддуни тоҷик” баргузор гардид.
Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт дар сухани ифтитоҳии хеш иброз дошт, ки шаҳри Душанбе ҳамчун пойтахти Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар тӯли даҳсолаҳои охир на танҳо маркази сиёсиву маъмурии кишвар, балки ба як меҳвари муҳими илму маърифат, фарҳанг ва баргузории чорабиниҳои сатҳи баланди миллӣ ва байналмилалӣ табдил ёфтааст. Рушди босуръати инфрасохтор, таъсиси муассисаҳои илмиву таълимӣ, густариши ҳамкориҳои байналмилалӣ ва ташкили форуму ҳамоишҳои бонуфуз мақоми шаҳри Душанберо дар арсаи байналмилалӣ ба таври назаррас таҳким бахшидааст.
Қайд гардид, ки дар заминаи сиёсати хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва бо иқдомҳои наҷиби Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ пойтахт ҳамчун маркази мутамаркази неруи зеҳнӣ ва илмии кишвар рушд намуда, шароити мусоид барои таҳқиқоти илмӣ, инноватсия ва татбиқи дастовардҳои навтарини технологияро фароҳам овардааст. Имрӯз шаҳри Душанбе макони фаъолияти муассисаҳои бонуфузи илмӣ, донишгоҳҳои пешрафта ва марказҳои таҳқиқотии гуногунсоҳа мебошад, ки дар онҳо садҳо олимону муҳаққиқон ба корҳои илмию таҳқиқотӣ машғул мебошанд.
Гуфта шуд, ки яке аз омилҳои асосии табдил ёфтани шаҳри Душанбе ба маркази илму маърифат, рушди низоми таҳсилоти олӣ ва баъдидипломӣ мебошад. Дар ин замина донишгоҳҳо ва пажуҳишгоҳҳои пойтахт бо истифода аз таҷрибаи ҷаҳонӣ ва технологияҳои муосир, мутахассисони баландихтисосро дар соҳаҳои гуногун омода менамоянд. Ин раванд боиси афзоиши неруи инсонӣ ва тақвияти иқтидори илмии кишвар гардидааст. Ҳамзамон, иштироки фаъолонаи донишҷӯён ва олимони ҷавон дар барномаҳои байналмилалӣ ва ҳамкориҳои илмӣ, сатҳи донишу малакаи онҳоро боло бурда, имкониятҳои навро барои рушди минбаъда фароҳам месозад.
Метавон таъкид намуд, ки шаҳри Душанбе ҳамчун маркази рушди илми ватанӣ ва муаррифгари ин илм дар арсаи байналмилалӣ баромад намуда, нақши илму олимон дар муаррифии пойтахтамон ва муаррифии илми тоҷик аз ҷониби ин шаҳр дар арсаи байналмилалӣ дар мисоли Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва муассисаҳои таҳсилоти олии касбии пойтахт пайваста меафзояд.
Зикр гардид, ки Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва дигар муассисаҳои илмӣ дар шаҳри Душанбе ҳамчун марказҳои калидии таҳқиқотӣ амал мекунанд. Дар ин муассисаҳо масъалаҳои муҳими иқтисодӣ, иҷтимоӣ, экологӣ ва технологӣ мавриди омӯзиш қарор гирифта, натиҷаҳои онҳо барои пешрафти устувори кишвар истифода мешаванд. Тадқиқотҳои илмӣ дар самтҳои энергетика, геология, технологияҳои иттилоотӣ, тиб ва дигар соҳаҳо нишон медиҳанд, ки Душанбе воқеан ба маркази муҳими истеҳсоли дониш табдил ёфтааст.
Таъкид гардид, ки имрӯзҳо шаҳри Душанбе ҳамчунин ба майдони баргузории чорабиниҳои муҳими байналмилалӣ табдил ёфтааст. Аз ҷумла, форумҳои сатҳи ҷаҳонӣ, конфронсҳои илмӣ ва иқтисодӣ, вохӯриҳои сатҳи олӣ ва дигар ҳамоишҳо, ки дар пойтахт баргузор мегарданд, нуфузи Ҷумҳурии Тоҷикистонро дар ҷомеаи ҷаҳонӣ тақвият мебахшанд. Ин раванд нишон медиҳад, ки пойтахт дорои имкониятҳои зарурӣ барои қабули меҳмонони сатҳи баланд ва ташкили чорабиниҳои бузург мебошад.
Дар идома як зумра аз олимону муҳаққиқон ва магистрантону докторантон бо маърузаҳо ва порчаҳои шеърӣ доир ба таърих, дастовардҳои муосир ва нақши шаҳри Душанбе дар рушди давлатдории миллӣ ва фарҳанги миллӣ баромад намуданд.
Дар фарҷом як зумра аз кормандон бо Ифтихорномаи Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон қадрдонӣ гардида, ҳамзамон як зумра аз олимони ҷавон барандаи ҷоизаҳои Раиси шаҳри Душанбе гардиданд.
