Истиқлолият барои ҳар як миллат ва давлат бузургтарин неъмат ва ормони таърихӣ маҳсуб меёбад. Ҷумҳурии Тоҷикистон 9-уми сентябри соли 1991 истиқлолияти давлатии худро ба даст овард ва ин сана дар сарнавишти халқи тоҷик ҳамчун оғози давраи нави давлатдории миллӣ — давлати соҳибихтиёр, ҳуқуқбунёд, демократӣ ва дунявӣ нақши таърихӣ бозид.
Дар таърихи навини миллати тоҷик ин рӯз бо ҳарфҳои заррин сабт гардидааст, зеро истиқлолият на танҳо рамзи озодӣ ва соҳибихтиёрист, балки оғози роҳи худшиносӣ, давлатсозӣ ва рушди устувори миллӣ мебошад.
Миллати тоҷик дар тӯли ҳазорсолаҳо барои озодӣ ва соҳибдавлатӣ мубориза бурдааст. Дар охири солҳои 80-ум ва аввали солҳои 90-уми асри ХХ, таҳаввулоти сиёсиву иқтисодие, ки дар Иттиҳоди Шӯравӣ ба вуқуъ пайвастанд, имконияти таърихиро барои кишварҳои тобеъ фароҳам оварданд.
Натиҷаи ин равандҳо он буд, ки рӯзи 9-уми сентябри соли 1991 Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Қарори «Дар бораи Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»-ро қабул намуд. Ин сана ба унвони Рӯзи Истиқлолияти давлатӣ расман эълон гардид.
Бо вуҷуди шодиву ифтихори миллӣ аз бадастоварии истиқлолият, солҳои аввали соҳибистиқлолии кишвар душвориҳои сангин дошт. Ҷанги шаҳрвандии солҳои 1992–1997 яке аз фоҷиабортарин давраҳои таърихи муосири тоҷикон ба шумор меравад, ки талафоти ҷонӣ, муҳоҷирати миллионҳо нафар ва хароб шудани зербиноҳои иқтисодиву иҷтимоиро ба бор овард.
Бо талошҳои пайгиронаи роҳбарияти сиёсии кишвар ба хусус бо ташаббуси Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, сулҳу субот барқарор гардид. Имзои Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ 27-уми июни соли 1997 дар шаҳри Маскав, заминаи мустаҳками рушди минбаъдаи давлатро фароҳам овард.
Тоҷикистон дар давоми зиёда аз се даҳсола пас аз истиқлолият ба комёбиҳои назаррас ноил гардид. Қабули Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон соли 1994 заминаи ҳуқуқии таҳкими давлатдорӣ ва низоми демократиро фароҳам сохт.
Бо вуҷуди мушкилоти ҷаҳонӣ, иқтисодиёти кишвар пайваста рушд мекунад. Бунёди нерӯгоҳҳои барқии обӣ, аз ҷумла НБО «Роғун», роҳҳо, нақбҳо, корхонаҳои саноатӣ ва дигар инфрасохторҳо нишонаи рушди иқтисодӣ мебошанд. НБО «Роғун» ҳамчун яке аз бузургтарин лоиҳаҳои миллӣ, барои таъмини истиқлолияти энергетикӣ аҳамияти калидӣ дорад.
Дар баробари ин, соҳаҳои маориф ва илм низ рушди назаррас пайдо кардаанд. Ҳазорон муассисаҳои таълимӣ, донишгоҳҳо ва марказҳои илмӣ таъсис ёфта, забони тоҷикӣ ҳамчун забони давлатӣ мақоми худро мустаҳкам намуд ва ба худшиносии миллӣ такони ҷиддӣ бахшид.
Имрӯз Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун узви комилҳуқуқи ҷомеаи ҷаҳонӣ шинохта шудааст ва бо беш аз 180 кишвари ҷаҳон муносибатҳои дипломатӣ барқарор намудааст. Иқдомҳо ва пешниҳоди Тоҷикистон дар масоили муҳим, ба мисли обу иқлим, дар сатҳи байналмилалӣ дастгирӣ ва қадршиносӣ шудаанд.
Истиқлолият барои насли ҷавон мактаби худшиносӣ, ватандӯстӣ ва масъулияти шаҳрвандист. Ҷавонон бояд дарк намоянд, ки озодӣ ва истиқлол неъмати осонбадастомада нест, балки натиҷаи талошу ҷоннисориҳои фарзандони сарсупурдаи миллат мебошад.
Аз ин рӯ, ҳифзи арзишҳои миллӣ, гиромидошти забон, фарҳанг ва таърихи миллӣ вазифаи муқаддаси ҳар як шаҳрванди бедордил мебошад.
Хулоса Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои халқи тоҷик имконияти таърихие фароҳам овард, ки худро ҳамчун як миллати соҳибтамаддун ва соҳибдавлат дар ҷаҳон муаррифӣ намояд. Гарчанде дар тӯли зиёда аз се даҳсола кишвар ба дастовардҳои арзанда ноил гардидааст, вале вазифаҳои муҳим дар пешанд.
Ҳар як шаҳрванди кишвар бояд дарк намояд, ки пойдории истиқлолият, сулҳи ҷомеа ва рушди иқтисодӣ танҳо бо заҳмати дастаҷамъонаи халқ таъмин мегардад. Танҳо дар асоси ваҳдат, дӯстӣ ва заҳмати созанда метавон Тоҷикистони озоду обод ва пешрафтаро ба наслҳои оянда ба мерос гузошт.
Муаллиф: ходимони илмии Институти астрофизикаи АМИТ
Аюбов Д.Қ., Сафаров А.Ғ.
Устод Садриддин Айнӣ поягузори адабиёти муосири тоҷик, қаҳрамон, олим, нависанда, муҳаққиқ, мударрис, аввалин Президенти Академияи илмҳои Тоҷикистон буд. Садриддин Сайидмуродхоҷа, Айни тахаллуси эҷодии устод мебошад. Дар адабиёти муосири тоҷик бо номи Садриддин Айнӣ машҳур аст. Садриддин Айнӣ 15 апрели соли 1878 дар деҳаи Соктареи тумони Ғиждувони аморати Бухоро ба дунё омадааст. Тӯли 19 сол дар мадрасаҳои Бухоро дар назди мударрисони варзида таълими илм гирифтааст. Умри пурбаракати худро дар пешбурди корҳои давлативу ҷамъиятӣ бахшидааст. Ба ин хотир кӯчаҳо, хиёбонҳо, мактабҳо, ҷамоатҳо донишгоҳ, ноҳия, дар ҳудуди пойтахт ва шаҳру ноҳияҳо ба номи ӯ номгӯзорӣ шудааст.
23 апрел бо ибтикори Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ дар толори маҷлисии АМИТ бо иштироки Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ва академикону олимон муҳаққиқони ҷавон Конференсияи илмӣ- адабӣ бахшида ба 146 – солагии устод Садриддин Айнӣ баргузор гардид. Ба кори Конференсия директори Институт Шарифзода Фарангис ҳусни ифтитоҳ бахшида сухани муқадимавиро ба Президенти академия Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт вогузор намуданд.
Зимни баромади хеш Хушвахтзода Қ.Х. зикр намуд, ки воқеан устод Айнӣ дар таърихи фарҳангу адаби муосири тоҷик бо осори гаронмояи адабию бадеӣ, мулоҳизоту афкори адабию эстетикӣ, ки саршор аз эҳсоси ватандӯстӣ ва ҳуввияти миллӣ ҳастанд, ҷойгоҳи махсус дорад. Ӯ қабл аз ҳама ҳамчу адиби ҳақиқатнигор дар ошкор сохтани камбуду нухсонҳои иҷтимоӣ, ки заминаи мушкилоту печидагиҳои ҳаёти инсонӣ буданд, қадамҳои устувор бардоштааст. Устод Айнӣ дар ташаккули шахсият ва симои навви халқи тоҷик дар арсаи ҷаҳонӣ хидматҳои бебаҳо анҷом додааст. “Намунаи адабиёти тоҷик” тазкираи тақдирсози устод аст, ки бо ҳамин мақсад гирдоварӣ шуда, мавҷудияти як халқи қадима дар Осёи Миёна – ро собит менамояд.
Муҳимтар аз ҳама устод Айнӣ ба сифати равшанфикри замон ва адиби навовари воқеъбин дар ташхиси мушкилоти фикрӣ ва ақидагии замон саҳми муносиб гузошта ҷиҳати ҳалли мушкилоти фикрию зеҳнӣ, ки аз хурофотпарастӣ миллату давлатро раҳонида, дар арсаи ҷаҳони қадимӣ будани миллати тоҷикро исбот кардааст. Хизматҳои шоёни устод Айнӣ – ро Президенти оқилу орифамон Эмомалӣ Раҳмон қадр намуда, аввалин унвони олии қаҳрамониро насиби устод Садриддин Айнӣ донистааст.
Дар идома ноиби Президенти академия Муҳаммад Абдураҳмон, мудири шуъбаи фарҳангнигорӣ ва истилоҳот Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ Назарзода С., узви вобастаи АМИТ профессор Аламхон Кучаров, сарходими шуъбаи адабиёти муосири Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ Аскар Ҳаким бо маърӯзаҳои ҷоиб дар самти кору фаъолият ва осори устод Айнӣ баромад намуда, ба иштирокдорон маълумот доданд. Дар охир осори омоданамудаи олимони институт дар самти мавзуҳои гуногун, ки ба устод Айнӣ бахшида шудааст рӯнамоӣ карда шуд.
23 апрел таҳти Раёсати Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ҷаласаи васеи корӣ бо иштироки аъзои раёсат, директорони институтҳо, мудирони шуъба ва марказҳо баргузор гардид.
Дар ҷаласаи мазкур самтҳои фаъолияти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва бандҳои иҷронашудаи Нақшачорабиниҳои «Стратегияи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаҳои илм, технология ва инноватсия барои давраи то соли 2030, ки бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон» аз 30 июни соли 2021, №263 тасдиқ шудааст, дар соли 2023 аз ҷониби масъулин ба саҳми директорони институтҳо, мудирони шуъба ва марказҳо расонида шуд.
Дар оғоз Президенти Академияи милли илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт зикр дошт, ки Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ҳамчун маркази бузурги илмии ҷумҳурӣ ба ҳисоб рафта, дар ин замина мо олимону зиёиёни кишвар дастуру супоришҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистонро бояд дастаҷаъмона ва пурсамар иҷро намоем. Зимнан таъкид шуд, ки мо бояд дар як фурсати кӯтоҳ оид ба иҷроиши бандҳои нақшачорабинии мазкур маълумотномаи муфассал дар доираи факту далелҳои асоснок омода намуда, ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод намоем.
Дар интиҳо роҳбарияти академия дигар масъалаҳои ҷории самтҳои афзалиятноки фаъолияти муассисаҳои илмии Академияи миллии илмҳо Тоҷикистонро баррасӣ намуда, дар заминаи он ба масъулини соҳа дастуру супоришҳои мушаххас доданд.
Нимаи дуюми рӯзи 22 апрел Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт бо мақсади шиносоӣ аз фаъолияти лабараторияву озмоишгоҳҳо аз Маркази илмӣ-таҳқиқотии экология ва муҳити зисти Осиёи Марказӣ (Душанбе) боздид ба амал оварданд.
Дар заминаи ин боздид роҳбарияти академия аз фаъолияти лабараторияву озмоишгоҳҳое, ки дар заминаи маркази мазкур фаъолият менамоянд, зимнан аз натиҷаву таҳқиқотҳои илмӣ бадастомадаи олимону кормандон аз наздик шинос гардиданд. Пас аз боздиди озмоишгоҳҳо Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт дар толори маҷлисгоҳ бо кормандони маркази мазкур вохурӣ доир намуда, ҳамзамон оиди фаъолияти олимону кормандони академия дар лабараторияву озмоишгоҳҳо, тадбиқи илм дар истеҳсолот, ба даст овардани натиҷаҳои назаррас дар илмҳои гуманитарӣ, табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ ёдовар шуда, ба масъулин дастурҳои мушаххас дода шуд.
Бояд гуфт, ки Маркази илмӣ-таҳқиқотии экология ва муҳити зисти Осиёи Марказӣ (Душанбе) тибқи Созишнома оид ба ҳамкориҳои илмӣ байни Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва Академияи илмҳои Хитой, ки 13 сентябри соли 2014 ба имзо расидааст, таъсис дода шудааст ва расман аз 1 апрели соли 2017 ба фаъолияти илмӣ-таҳқиқотӣ шурӯъ намуд.
Умуман, ҳадафи асосии Марказ мусоидат намудан ба таҳқиқот дар соҳаи экология ва ҳифзи муҳити зист, гузаронидани таҳқиқотҳои бунёдӣ ва илмӣ амалӣ дар соҳаи илмҳои табиатшиносӣ, омода намудани мутахассисони баландихтисоси илмӣ тавассути таҳсил дар магистратура, аспирантура, докторантура ва таҷрибаомӯзии мақсаднок ба шумор меравад.
22 апрел бо ташаббуси Шурои олимони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон конференсияи илмӣ – амалӣ дар мавзуи “Илм аз дидгоҳи олимони ҷавон” бахшида ба эълон гардидани соли 2024 “Соли маърифати ҳуқуқӣ” баргузор гардид.
Дар конфронс Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт, Раиси Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҷумҳурии Тоҷикистон – Гулаҳмадзода Зулфиқор, сардори Раёсати кор бо ҷавонон ва варзиши шаҳри Душанбе – Бобохонзода Раҷабалӣ, иштирок ва суханронӣ намуданд. Дар кори конференсия муҳаққиқони ҷавон, докторантони PhD, унвонҷӯён, магистрантони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва муассисаҳои таҳсилоти олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷалб гардида буданд. Нахуст ба кори конференсия Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ҳусни оғоз бахшида, ташрифи меҳмононро ба ин боргоҳи илм хайрамақдам гуфтанд.
Таъкид шуд, ки дар замони Истиқлоли давлатӣ дастгирии илм ва махсусан олимони ҷавон яке аз авлавиятҳои вижаи сиёсати некбинона ва хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба ҳисоб меравад. Аз ин рӯ, заҳмату талошҳои пайгиронаву пайвастаи Пешвои миллат дар самти сиёсати ҷавонон воқеъан арзанда маънидод мегардад. Боиси тазаккур аст, ки аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар самти дастгирии ҷавонон як қатор санадҳои муҳими давлатӣ қабул гардида, фаъолияти онҳо дар шароити нави муносибатҳои сиёсиву иҷтимоӣ муайян карда шудаанд. Аз ин лиҳоз мову шумо олимони ҷавонро мебояд, ки дар самти муайяншудаи илмиамон бо дасту дили гарм дар гузаронидани корҳои илмиву татқиқотӣ корро ҷоннок намуда, то ба қуллаҳои баланди илмӣ рафта расида тавонем, чи тавре ки Пешвои муаззами миллат дар баромадашон қайд намуда буданд. “Ҷавонон ояндаи миллатанд!” аз ин рӯ аз устодону олимони соҳибмактаб таҷриба андухта олими варзида шавед, то ки дар давлату миллат содиқонаву софдилона кор карда, илми тоҷикро дар арсаи ҷаҳон муаррифӣ карда тавонед.
Зимнан раиси Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Гулаҳмадзода Зулфиқор Аҳмад суханронӣ намуда, таъкид дошт, ки ҷавонон дар ҳама давру замон нерӯи пешбарандаи кишвар мебошанд. Маҳз имрӯз таваҷҷӯҳи бевоситаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон нисбат ба ин қишри аҳолӣ зиёд буда, барои онҳо тамоми шароити мусоидро фароҳам овардаанд.
Маҳз онҳо худро воқеан давомдиҳандагони ҳадафҳои олии кишвар пиндошта, мактаби бузурги ватандӯстии Пешвои миллатро сабақи бузурги зиндагӣ интихоб намуда, масъулияти бузурги таърихӣ ва қарзи пурифтихори фарзандии худро сарбаландона адо менамоянд ва барои рушду нумӯи рӯзафзуни кишвар ҳамчун, созандагони фардои Ватан ва пайравони асилу содиқи Пешвои муаззами миллат тадбирҳои судманд андешида, ҳамчун нерӯи пешбарандаю таккондиҳандаи ҷомеаи навини Тоҷикистон барои амалӣ намудани ҳадафҳои созандаю бунёдкорона, фаъолияти хешро равона месозанд.
Бо мақсади иҷрои дастуру супоришҳое, ки аз Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олӣ “Дар бораи самтҳои асосии сиёсати дохилӣ ва хориҷии кишвар” маълум аст, фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон “”Дар бораи “Соли маърифати ҳуқуқӣ” эълон намудани соли 2024” аз 30. 12. 2023, № 668, ба имзо расид. Бо мақсади дар амал татбиқ намудани фармони зикршуда дар тамоми муассисаву корхонаҳои давлатӣ семинарҳо, мизи мудаввар ва конференсияҳо баргузор шуда истодааст.
Дар доираи ин 19 апрели соли равон бо ташаббуси Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Конференсияи ҷумҳуриявии илмию назариявӣ бахшида ба соли Маърифати ҳуқуқӣ дар мавзуи “Маърифати ҳуқуқӣ – омили тақвияти тартиботи ҳуқуқӣ ва қонуният” баргузор гардид.
Нахуст ба кори Конференсия Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ҳусни оғоз бахшида, зикр намуд, ки ҳамасола тамоми синфи коргар бесаброна баргузории Паёми Президенти маҳбубамон Эмомалӣ Раҳмонро интизор мешаванд, чун ки дар ҳар паёмашон Пешвои муаззами миллат оид ба пешравиҳову муваффақиятҳо суханронӣ намуда, барои оянда баланд бардоштани сатҳи зиндагии мардум ва фароҳам овардани шароити мусоид ба халқ ба масъулини соҳаҳо дастуру супоришҳо медиҳанд. Имсол низ баро баланд бардоштани сатҳи зиндагии мардум маоши тамоми соҳаҳоро баланд намуда, ҳамзамон барои дар фазои тинҷиву амонӣ ва дар иҳотаи адолат умр ба сар бурдани аҳолӣ соли 2024 – ро соли “Маърифати ҳуқуқӣ” эълон доштанд. Ин иқдом мову шумо аҳли илмро водор менамояд, ки барои дар амал тадбиқ намудани амру фармонҳое, ки аз ҷониби Президенти мамлакатамон пешниҳод мешавад, кӯшиш ба харҷ дода, миёни мардум баррасӣ намоем.
Дар идомаи Конференсия Академик Маҳмудзода М.А. , узви вобастаи АМИТ Раҳимзода М.З., Неъматов А.Р. муовини саркотиб илмии АМИТ, Абдуҷалилов А. Мудири шуъбаи ҳуқуқи хусусӣ, Зоир Ҷ.М. ва як қатор мудирони шуъбаҳову унвонҷӯёни АМИТ дар мавзуҳои мубрам оид ба баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон ва риояи шафофияти қонун баромад намуда, иштирокдоронро аз муҳтавои асисии соли 2024 соли “Маърифати ҳуқуқӣ” номгузорӣ шуданро бохабар намуданд.
19 апрели соли ҷорӣ бо ташаббуси Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва бо ибтикори Кумитаи ибтидоии иҷроияи “Хирадмандон” – и Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон дар Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бахшида ба Рӯзи пойтахт рӯнамоии ҷилди 4- уми китоби «Душанбе – қалби Тоҷикистон» бо иштироки олимону муҳақиқони соҳа баргузор гардид.
Дар оғоз Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт дар суханронии муқадимавии хеш ҳузури меҳмононро ба ин боргоҳи илму маърифат, ки қадамҷои бузургони миллат мебошад хайрамақдам гуфта, ҳамзамон ҳозиринро ба муносибати таҷлили Рӯзи пойтахт самимона муборакбод намуданд. Зимни суханронӣ роҳбарияти академия зикр доштанд, ки Душанбе ҳамчун гаҳвораи Истиқлоли давлатӣ арзёбӣ гардидааст, зеро 9-уми сентябри соли 1991 маҳз аз шаҳри Душанбе муждаи соҳибистиқлолии Ҷумҳурии Тоҷикистонро сокинони кишвар ва оламиён шуниданд.
Гуфта шуд, ки Истиқлоли давлатӣ барои миллати куҳанбунёд туҳфаи тақдир буд ва пас аз соҳибдавлатӣ ҳар фарди тоҷик худро ҷузъи ҷудонашавандаву арзандаи ҷомеаи ҷаҳонӣ эҳсос намуд. Пас метавон гуфт, ки Душанбе на танҳо пойтахти давлат, балки авранги бахту иқболи миллат аст. Таъкид гардид, ки ба ифтихори 35-умин солгарди Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Рӯзи Пойтахт ҷилди чоруми китоби «Душанбе – қалби Тоҷикистон» аз нашр баромад. Китоби «Душанбе – қалби Тоҷикистон» бо сифати баланд чоп шуда, дар муқоваи он акси Пешвои муаззами миллат ва Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ ҷой дода шудааст. Ҷилди чаҳоруми китоби «Душанбе – қалби Тоҷикистон» фарогири мақолаҳои 28 нафар чешраҳои маъруфи кишвар мебошад. Ҳар як мақола дар асоси санаду далел таълиф гардидааст ва ҷараёни меҳнату кӯшишҳои созандагиву бунёдкоронаи Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалиро инъикос менамояд.
Дар идома олимону муҳақиқон суханронӣ намуда, доир ба дастовардҳои шаҳри Душанбе дар замони соҳибистиқлолии кишвар ва нақши Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар пешрафту ободонии мамлакат ёдовар шуданд. Воқеан пешрафти босуръати соҳаҳои гуногун дар шаҳри Душанбе ба рӯйдодҳои муқаррарӣ табдил ёфтааст ва натиҷаҳои рушди иҷтимоию иқтисодии солҳои охир пойтахтро бо солҳои аввали соҳибистиқлолӣ муқоиса кардан имконпазир мебошад.
16 апрели соли равон ҷаласаи кории Раисони шуроҳои дисертатсионӣ ва олимону академикони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бо Раиси Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Давлатзода Сайфиддин Хайриддин баргузор гашт. Нахуст ба кори ҷаласа Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ҳусни оғоз бахшида, ҳузури меҳмонро хайру мақдам гуфта, ҳозиринро бо Рӯзи илми тоҷик муборакбод намуда, зикр намуд, ки масъулияти баланд бардоштани илми тоҷик ва муаррифии илм дар арсаи байналмилал вазифаи ҷонии кормандони илмии академия аст ва ҳамаи мову шумо шоҳиди дастгириҳои пайваста ва иқдомҳои наҷибонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар самти илм ҳастем. Дастгириҳои олимони таҷрибадору ҷавон аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар солҳои соҳибистиқлолии кишвавр гувоҳи гуфтаҳои болост.
Ҳамзамон Давлатзода Сайфиддин Хайриддин – Раиси Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон суханронӣ намуда, иштирокдорони ҳамоишро бо муносибати иди касбияшон табрик намуда, иброз дошт, ки Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ягона ниҳодест, ки метавонад, илми тоҷикро дар арсаи байналмилалӣ муаррифӣ намояд.
Зимнан Раиси Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Давлатзода Сайфиддин Хайриддин аз раисони шуроҳо даъват ба амал оварданд, ки ҳангоми гузаронидани ҳимояҳо хело ва хело нуктасанҷ бошанд, хусумату бадбинӣ, маҳалчигӣ ва ё баръакс хешутаборӣ, ёру рафиқӣ накарда, дар як фазои ором дар иҳотаи адолат ҳимоякунандагонро санҷида баҳогузорӣ намоянд, чун онҳо олимони ояндаи кишваранд ва илми тоҷикро боло бардошта тавонанд, ҳамчунин олимони соҳибмактабро таъкид намуданд, ки шахсиятҳои арзандаву донишмандонро шогирд гирифта, роҳнамоии одилонаву оқилона намоянд, то ки оянда дар бозори меҳнат харидор пайдо карда тавонанд. Ҳамзамон роҳбарони шуроҳои дисертатсионӣ ва директорони институтҳо таъкид карда шуд, ки олимону академикони соҳибмактаб, ки аъзои шуроҳо ё корманди институтҳо ҳастанд, дар шуроҳои ҳимоявӣ ҳатман иштирок дошта бошанд.
Илм муаррифкунанда, шуъладиҳанда ва гармкунандаи бозори ирфони ҷаҳон аст!
Ҳар як давлатро миллаташ бо илму дониш ва заковату фаҳмиши хеш ба ҷаҳониён муаррифӣ мекунад. Бузургону гузаштагони миллати тоҷик ҳанӯз аз замонҳои қадим тоҷику тоҷикистониро миёни мардуми дунё бо донишу заковати хеш шиносонида буданд. Бузургии миллати тоҷик аст, ки фарзандони фарзонааш ба монанди Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, Абулқосими Фирдавсӣ, Абӯалӣ иби Сино, Мавлоно Ҷалолидини Балхӣ, Садриддин Айнӣ, Бобоҷон Ғафуров, Эмомалӣ Раҳмон, Мирзо Турсунзода, дар арсаи ҷаҳонӣ бо илму донишу маҳорати худ тавонистанд, ки илму донишу халқияти худро муаррифӣ намоянд. Олимону академикон ҳамчун давомдиҳандаи кору пайкори гузаштагони хеш буда, бо ин мақсад имрӯз (16.04.2023) дар Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бахшида ба Рӯзи илми тоҷик чорабинии татанавӣ баргузор гардид.
Аҳли Раёсати академия нахуст барои пос доштани хотири аҳли илму адаб барои гулгузорӣ дар оромгоҳи бузургон: Садриддин Айнӣ, Бобоҷон Ғафуров, Мирзо Турсунзода, Муҳаммад Осимӣ, ва дигарон сафарбар гардиданд. Пас аз маросими гулгузорӣ дар толори Раёсати академия бо иштироки академикону олимон чорабинии тантанавии илмӣ бахшида ба Рӯзи илми тоҷик баргузор шуд, ки нахуст Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт бо сухани муқадимавии хеш аҳли илмро муборакбод намуда, зикр дошт, ки воқеан, илм дар ҳама давру замон кафили рушди бомарому босубботи ҷомеа ба шумор меравад. Бо дарназардошти аҳамияти хоссаи ин самти афзалиятнок ва заминавии ҷомеа дар партави сиёсати хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон корҳои зиёду мондагор дар амал татбиқ гардида истодааст ва оид ба пешравиҳои илми тоҷик дар замони соҳибистиқлолии кишвар суханронӣ намуд.
Ҳамзамон намояндаи Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Қувватзода Сайдулло, муовини Вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Абдухолиқзода Лутфия Абдухолиқ, Раиси Комиссияи олии аттестатсионии (КОА) назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Давлатзода Сайфиддин Хайриддин, намояндаи Академияи илмҳои кишоварзии Ҷумҳурии Тоҷикистон аҳли илмро ба муносибати Рӯзи илми тоҷик муборакбод намуда, аз дастовардҳои илми тоҷик дар замони соҳибистиқлолӣ ва дастгириҳои пайвастаи Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар самти илм ёдовар шуданд.
Дар интиҳои чорабинӣ олимону академиконе, ки солҳои тулонӣ дар рушди илми тоҷик заҳмат кашидаанд, бо ҷоизаву ифтихорномаҳои роҳбарияти академия, ва олимони ҷавон бо дипломҳои номзадиву докторӣ қадршиносӣ гардиданд.
Хурсандибахш аст, ки дар арафаи ҷашни касбии олимони ватанӣ сомонаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ҷавобгӯ ба талаботи замона аз нав сохта шуда, минбаъд сомонаи мазкур бо нишонии www.amit.tj фаъолияти пурсамар намуда, барои муаррифии илми тоҷик дар дохил ва берун аз ҷумҳурӣ мусоидат хоҳад кард.
