Дар асри XXI терроризм ва экстремизм ба яке аз мушкилоти хатарноки ҷомеаи ҷаҳонӣ табдил ёфтаанд. Ин зуҳурот на танҳо амнияти давлатҳоро халалдор менамоянд, балки ба арзишҳои умумибашарӣ – ҳаёт, озодӣ, адолат ва сулҳ таҳдиди ҷиддӣ эҷод мекунанд. Бо назардошти ин, мубориза алайҳи терроризм ва экстремизм ҳамчун вазифаи муҳимтарини давлатҳо ва ҷомеаи шаҳрвандӣ эътироф гардидааст.
Тавре ки Дабири кулли СММ таъкид мекунад: «Терроризм ба ҳеҷ дин, миллат ё фарҳанг иртибот надорад ва мубориза бо он бояд бар пояи қонун, адолат ва ҳамкории байналмилалӣ сурат гирад».
Терроризм падидаест, ки тавассути истифодаи зӯроварӣ, таҳдид, тарс ва фишори равонӣ бо мақсадҳои сиёсӣ, идеологӣ ё динӣ амалӣ мегардад. Экстремизм бошад, шакли ифротии тафаккур ва рафторест, ки таҳаммулнопазирӣ нисбат ба андешаҳои дигар, рад намудани қонун ва даъват ба зӯровариро дар бар мегирад.
Дар Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мубориза бар зидди терроризм» таъкид мешавад, ки терроризм «амали ҷиноятиест, ки ба амнияти шахс, ҷомеа ва давлат таҳдид мекунад». Ин таъриф нишон медиҳад, ки хатар на танҳо ба як гурӯҳ, балки ба тамоми ҷомеа равона шудааст.
Омилҳои паҳншавии ин падидаҳо хусусияти мураккаб дошта, бештар бо вазъияти иҷтимоиву иқтисодӣ ва маънавии ҷомеа алоқаманд мебошанд. Ба чунин омилҳо дохил мешаванд:
-
сатҳи пасти маърифати сиёсӣ, ҳуқуқӣ ва динӣ;
-
ноустувории иҷтимоӣ, бекорӣ ва муҳоҷирати меҳнатӣ;
-
таъсири таблиғоти ифротгароёна тавассути интернет ва шабакаҳои иҷтимоӣ;
-
суистифодаи эҳсосоти динӣ ва эътиқодҳои мардум.
Чи тавре, ки Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мефармояд: «Экстремизм ва терроризм пеш аз ҳама натиҷаи ҷаҳолат, каммаърифатӣ ва дур шудан аз фарҳанги аслии миллӣ ва динӣ мебошад».
Дар сиёсати давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон масъалаи мубориза бо терроризм ва экстремизм дар мавқеи марказӣ қарор дорад. Қабули қонунҳо, стратегияҳо ва барномаҳои давлатӣ, аз ҷумла «Стратегияи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба муқовимат ба экстремизм ва терроризм» далели ин гуфтаҳост.
Илова бар ин, Тоҷикистон узви фаъоли созмонҳои байналмилалӣ, аз ҷумла Созмони милали муттаҳид, Созмони ҳамкории Шанхай, Созмони аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ буда, дар ҳамоҳангсозии мубориза бо хатарҳои ҷаҳонӣ саҳми назаррас мегузорад.
Таҷриба нишон медиҳад, ки танҳо чораҳои қудратӣ барои решакан намудани терроризм ва экстремизм кофӣ нестанд. Муборизаи муассир пеш аз ҳама тавассути тарбия, маърифат ва корҳои фаҳмондадиҳӣ амалӣ мегардад. Дар ин раванд пеш аз ҳама нақши муассисаҳои таълимӣ, ВАО, зиёиён ва рӯҳониён хеле муҳим аст.
Ҷавонон ҳамчун қишри фаъол ва осебпазир бояд бо донишҳои дурусти ҳуқуқӣ ва динӣ мусаллаҳ бошанд. Чунонки дар як ҳадиси машҳур омадааст: «Илм ҷӯед, зеро илм инсонро аз торикӣ ба рӯшноӣ мебарад», ки ин андеша имрӯз низ аҳамияти бузург дорад.
Мубориза алайҳи терроризм ва экстремизм вазифаи умумимиллӣ ва умумибашарӣ мебошад. Танҳо дар заминаи ҳамбастагии давлат, ҷомеа ва фард, таҳкими маърифат, эҳтиром ба қонун ва арзишҳои инсонӣ метавон ба ин хатарҳои ҷиддӣ муқовимати самаранок нишон дод. Сулҳ, субот ва амният неъмати бузург буда, ҳифзи он масъулияти ҳар як шаҳрванди огоҳ аст.
Назрублоев Н.Н. – н.и.ф.м., дотсент, мудири шӯъбаи назарияи ададҳо, алгебра ва топологияи Институти математикаи ба номи А. Ҷӯраеви АМИТ
Неъматзода С.Н. – н.и.ф.м., дотсент, ходими калони илмии шуъбаи математикаи амалӣ ва механикаи Институти математикаи ба номи А. Ҷӯраеви АМИТ
.jpg)
