Дар шароити ҷаҳонишавӣ ва афзоиши равандҳои фарҳангии бегона, ҳифз ва тақвияти тоҷикияти миллӣ барои таъмини ҳуввият ва бақои давлату миллат нақши калидӣ мебозад. Тоҷикияти миллӣ ҳамчун маҷмӯи арзишҳо, суннатҳо, забон, таърих ва ҷаҳонбинии мардуми тоҷик, рамзи ҳастии миллат ва пояи худшиносии ҳар як фарди ҷомеа ба шумор меравад. Тоҷикияти миллӣ дар тӯли таърих ба шарофати бузургоне чун Рӯдакӣ, Фирдавсӣ, Ибни Сино, Камол, Саъдӣ, Ҳофиз ва Садриддин Айнӣ ташаккул ёфтааст.
Ин мероси ғании маънавӣ ва фарҳангӣ на танҳо реша дар таърих дорад, балки имрӯз низ барои бедор намудани ҳисси ифтихор, ватанпарастӣ ва масъулияти шаҳрвандии насли ҷавон муҳим аст. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, зери роҳбарии Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, пайваста кӯшиш менамояд, то забон, фарҳанг, урфу одат ва арзишҳои миллиро ҳифз ва инкишоф диҳад. Баргузории ҷашнҳои миллӣ, эҳёи Наврӯз, забони давлатӣ, рамзҳои давлатӣ ва таълимоти худшиносӣ дар мактабу донишгоҳҳо гувоҳи ин аст.
Пойдории давлати миллии тоҷикон ва рушди он бидуни таҳкими тоҷикияти миллӣ номумкин аст. Ҳар як шаҳрванди кишвар бояд дар роҳи пос доштани арзишҳои тоҷикиятиву миллӣ, ҳифзи забону фарҳанг, ва тарбияи фарзандони худ дар рӯҳияи ватандӯстӣ саҳмгузор бошад. То замоне ки тоҷикияти миллӣ дар қалби мо зинда аст, миллати тоҷик пояндаву неруманд хоҳад монд! Тоҷикият мафҳумест, ки зери он ҳуввият, фарҳанг, таърих, урфу одат, забон, арзишҳо ва ҷаҳонбинии мардуми тоҷик фаҳмида мешавад.
Ин мафҳум танҳо рамзи набудани фосила байни гузаштаву имрӯзи миллат нест он рукни устувори соҳибихтиёрӣ, худшиносии ҷамъиятӣ ва кафолати пешрафт ва бақои давлату ҷомеа мебошад. Ҳар як давлат барои устувории худ ба ду чиз ниёз дорад: идоракунии оқилона ва ҳуввияти милли. Агар аввалӣ воситаи амалӣ бошад, дуюмӣ илҳоми маънавӣ ва нерӯи созандаест, ки тамоми қадамҳои ҷамъиятиро таҳрик медиҳад. Забон нахустин нишона ва гурӯҳбандии ҳуввияти миллӣ мебошад.
Забони тоҷикӣ воситаи муоширати рӯзмарра нест, балки дили фарҳанг, эҳсос, назм ва андешаҳои як миллат аст. Он бояд ҳамчун василаи асосии омӯзиш, фарҳанг, давлатдорӣ, таълим ва таҳқиқ эҳтиром ва тавсеа ёбад. Фарҳанг маҷмӯи урфу одат, санъат, анъана, ҷашну маросимҳо ва меъёрҳои ахлоқиёт аст. Наврӯз, рўзҳои таърихӣ, маросимҳои оилавӣ ва фарҳангии мардуми тоҷик — ҳама нишонаҳои амиқи фарҳанг мебошанд, ки инсонро муттаҳид месозанд ва фарқияти онҳоро аз дигар қавмҳо нишон медиҳанд. Тоҷикистон дорои таърихи ҳазорсолаи давлатдорист. Аслан, тоҷикон ҳамчун яке аз қавмҳои калонтарин дар Осиёи Марказӣ саҳми бузурге дар тамаддуни башар доштаанд. Номҳои бузурге мисли Фирдавсӣ, Рӯдакӣ. Ҷомеаҳое, ки тавонистаанд ҳуввияти миллии худро нигоҳ доранд, ба зудӣ рушд мекунанд. Инчунин, чунин ҷомеаҳо бо эътимод, эҳтиром ба арзишҳои худ ва таъсиргузорӣ дар арсаи байналмилалӣ шинохта мешаванд.
Дар Тоҷикистон, сиёсати давлатӣ низ дар ин замина равона шудааст:
Таъйини забони тоҷикӣ ҳамчун забони давлатӣ;
Арзишҳои миллӣ ҳамчун асоси тарбия;
Ҷашну маросими милли ҳамчун омили муттаҳидсоз. Таълими таърих ва фарҳанг дар сохторҳои таълимӣ. Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, борҳо таъкид кардаанд, ки ҳуввияти миллӣ муҳимтарин пояи давлатдорӣ аст ва бе он ягон пешрафт пойдор нахоҳад монд. Таълими забон, эҳтироми фарҳанг ва арҷгузорӣ ба арзишҳои миллӣ барои насли наврас муҳим арзёбӣ мешавад. Барои нигоҳ доштани тоҷикиятӣ, бояд равандҳои ҷаҳонӣ ба фоидаи миллӣ истифода шаванд. Яъне, ҷаҳонишавӣ бояд на ҳамчун таҳдид, балки ҳамчун имкони бозтоб ва паҳн кардани арзишҳои миллӣ дар сатҳи байналмилалӣ қабул шавад. Ҳуввияти миллӣ Тоҷикистонро ҳамчун як давлате, ки таъриху фарҳанг ва арзишҳои худро дорад, муайян мекунад. Он ба мо итминон медиҳад, ки ҳар қадам дар ҳаёт бояд бар асоси огоҳӣ, худшиносӣ ва ифтихор аз миллат бошад. Пешрафти ҷомеа бе пос доштани арзишҳои тоҷикиятӣ имконнопазир аст.
Окимшоева Рухсора Суҳробовна н.и.п. Котиби илмии Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои АМИТ
