ДУШАНБЕ, 11.01.2026 /АМИТ «Ховар»/. Дар Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон 16 декабри соли 2025 қабули қатънома аз ҷониби ЮНЕСКО дар мавриди бузургдошти 1050-солагии Робиаи Балхӣ дар солҳои 2026-2027 далели равшани ҷойгоҳи хоси мероси маънавию фарҳангии тоҷикон дар тамаддуни башарӣ арзёбӣ карда шуд.
АМИТ «Ховар» бахшида ба бузургдошти 1050-солагии Робиаи Балхӣ андешаҳои узви вобастаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Ҳасани Султон пешкаши хонандагон мегардонад.
— Воқеан, талошу заҳматҳои Давлату Ҳукумати мамлакат зери роҳбарии Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои арҷ гузоштан ба гузаштаи пурифтихор ва ба ин васила пайванд додани гузашта бо имрӯзи миллат беш аз пеш самараи дилхоҳ ба бор меоранд. Бахусус, қабул шудани қатъномаи ЮНЕСКО оид ба таҷлили 1050-солагии нахустин шоираи забардаст ва соҳибдевони тоҷик Робиаи Балхӣ дар сатҳи байналмилалӣ давоми солҳои 2026-2027 намунаи олӣ ва натиҷаи равшани чунин талошу заҳматҳост.
Воқеан, Робиа- духтари Каъби Қуздории Балхӣ (асри X) аз нахустин занони сухансарои забардаст ва соҳибдевони тоҷик дар аҳди давлатдории силсилаи некноми Сомониён аст, ки ба забони модарии мо шеърҳои ширину дилрас сурудааст.
Шоир ва орифи машҳур Фаридиддини Аттор (1145-1221) дар маснавии «Илоҳинома» аз мулоқоту мушоира анҷом додани Робиа бо устод Рӯдакӣ ва аз тарафи устод Рӯдакӣ мавриди ситоиш қарор гирифтани сурудаҳои вай ёдовар шудааст. Робиа ба сабки баён ва вазни шеър ба забони модарии мо навовариҳо ворид карда, ба андешаи адиби маъруф Шамси Қайси Розӣ (асри XIII), дар «Ал-Муъҷам» баҳри хосеро ба баҳрҳои шеъри порсӣ илова кардааст. Ба ҳамин хотир, ҳамчунин дар робита ба он, ки вай нахустин шоираи соҳибдевон ба забони модарии мост, баъзе муҳаққиқон дар қиёс бо устод Рӯдакӣ – падари шеъри порсӣ Робиаро модари шеъри порсӣ ном бурдаанд.
Забони баёни шеърҳои Робиа ширину равон ва аз тасвирҳои зебову дилнишин саршор аст:
Зи бас гул, ки дар боғ маъво гирифт,
Чаман ранги Аржанги Моно гирифт.
Магар чашми Маҷнун ба абр андар аст,
Ки гул ранги рухсори Лайло гирифт?!
Дар сурудаҳои Робиа ишқу муҳаббати поки инсони ҷойгоҳи муҳим дорад. Ҳамин аст, ки то ба имрӯз ин сурудаҳо вирди забони алоқамандони шеъру адаб қарор гирифтаанд:
Ишқ дарёи каноранопадид,
Кай тавон кардан шино, эй ҳушманд?
Ошиқӣ хоҳӣ, ки то поён барӣ,
Пас, бибояд сохт бо ҳар нописанд.
Зишт бояд диду ангорид хуб,
Заҳр бояд хӯрду ангорид қанд.
Як хусусияти муҳим ва қобили мулоҳизаи сурудаҳои Робиаи Балхӣ шеваи баёни одӣ ва «тоҷикона»-и онҳост. Масалан, дар мисраи зер калимаи «раҳмат» ба маънии изҳори сипосу ташаккур ба кор рафтааст, ки дар байни мардуми одии мо ба ҳамин маъно то ба имрӯз истифода мешавад:
Фишонд аз савсану гул ёсуман бод,
Зиҳӣ боде, ки раҳмат бод бар бод.
Ё дар қитъаи зер калимаву ибораҳои маъмули «кошк» (кошки), «тан», «дил», «саломат», «хабари дил», «хабари тан»… корбаст шудаанд, ки имрӯз ҳам маъмулу машҳуранд:
Кошк танам боз ёфтӣ хабари дил,
Кошк дилам боз ёфтӣ хабари тан.
Кошк ман аз ту бирастаме ба саломат
Ой, фусусо, куҷо тавонам растан?!
Робиа ба забони тоҷикӣ-форсӣ ва арабӣ шеър суруда, ба ҳар ду забон девон доштааст. Мутаассифона, бар асари нобасомонӣ ва ҳаводиси рӯзгор аз сурудаҳои зиёди ӯ то замони мо миқдори кам боқӣ мондааст.
Дар робита ба рӯзгору ашъори Робиаи Балхӣ дар куҳантарин тазкира – «Лубоб-ул-албоб»-и Муҳаммад Авфии Бухороӣ иттилоъ мавҷуд аст, вале Фаридидини Аттор дар «Илоҳинома» дар бораи зиндагию осору ӯ тавзеҳи бештар овардааст, ҳарчанд тавзеҳи рӯзгори шоира муболиғаомез ба мушоҳида мерасад. Ҳамчунин оид ба далерию ҷасорат, ишқу муҳаббат ва озодманишию озодандешии Робиа, ки оқибат ба ҳалокати фоҷеабораш сабаб гардид, дар китобҳои пешиниён ва ривоятҳои мардумӣ иттилои фаровон мавҷуд аст.
Дар ҷилди якуми китоби Президенти Тоҷикистон «Забони миллат – ҳастии миллат» (2016) ҳангоми ёдкарди шоирони рӯзгори Сомониён аз Робиаи Балхӣ ҳам сухан рафта, ба сифати далели ҷилваи хаёл ва отифаҳои латифаш як ғазали ӯ намуна оварда шудааст.
Дар марҳилаи омодагӣ ба таҷлили бузургдошти 1050-солагии Робиаи Балхӣ мувофиқи мақсад дониста мешавад, ки бо ҷалби муҳаққиқону андешамандони ватанию хориҷӣ рӯзгору осори ин сухансарои забардаст ва таъсири он ба рушди шеъру адаб, бахусус ба шахсият ва сурудаҳои бонувони забардасти сухансаро (аз Робиа то ба Парвину Фурӯғу Симин ва Гулрухсору Фарзона) мавриди омӯзишу пажӯҳиши густарда қарор дода шавад.
Бознашр аз сомонаи АМИТ “Ховар” https://khovar.tj/.../1050-solagii-robiai-balh-nahustin.../
04 сентябри соли равон дар толори Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бахшида ба 33 – солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамоиши илмӣ баргузор гардид. Дар ҳамоиш ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа Раҳмонзода Абдулло Қурбоналӣ, президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт, ноибони президенти академия, роҳбарони муассисаҳои илмӣ таҳқиқотӣ ва олимону кормандон иштирок доштанд.
Ба кори ҳамоиш президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ҳусни оғоз бахшида, меҳмонро ба иштирокдорон муаррифӣ намуда, сухани муқаддимавиро ба ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа Раҳмонзода Абдулло Қурбоналӣ доданд.
Мавсуф зимни суханронии хеш корнамоиҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро дар замони ба даст овардани Истиқлолияти давлатӣ ёдовар шуда, аз ҳозирин даъват ба амал овард, ки ҳамаи мову шуморо мебояд дар пешрафти илми тоҷик дар дохил ва дар арсаи байналмилал саҳмгузор бошем, чун бараъло мушоҳидаҳо нишон дода истодаанд, ки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба илм ва маориф таваҷҷуҳи хосса доранд ва аз ғамхориҳои пайвастаашон дар ин самт ҳамаамон баҳрамандем.
Ҳамзамон ҳозиринро ба ҷашни пуршукуҳи миллиамон Истиқлолияти давлатӣ муборакбод гуфта, бори дигар аз давлати пояндаву парафшонии парчами ҳамешагии Тоҷикистони азиз ёдовар гардид.
Имрӯзҳо таваҷҷуҳи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон хосатан Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба соҳаи илм ва олимону академкон бештар равона гардидааст. Зеро Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ҳамчун маркази бонуфузи илмӣ дар пешбурди сиёсати илмии кишвар нақши муҳим мебозад. Дар баробари дигар соҳаҳои фаъолияти иҷтимоию давлатӣ соҳаи илм ҳам барои пешрафту рушди ояндаи кишвар зарур дониста мешавад.
Ҳамин аст, ки дар шароити имрӯз Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон нисбат ба олимону академикон ғамхориҳои худро дареғ надошта, заҳмату талоши онҳоро ҳамеша қадр менамояд. Дар робита ба ин дар остонаи 33- солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Фармони Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 13 нафар олимону кормандони муассисаҳои илмию таҳқиқотӣ бо мукофотҳои давлатӣ қадрдонӣ гардиданд. Воқеан ҳам ғамхориҳои Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аст, ки мақому мартабаи олимону академикон дар ҷомеаи муосир сол то сол боло рафта истодааст.
Имрӯз (04.09.2024) бо иштироки ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа Раҳмонзода Абдулло Қурбоналӣ ба олимону академикони муассисаҳои илмию таҳқиқотии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон мукофотҳои давлатӣ дар остонаи ҷашни 33- солагии Истиқлолияти давлатӣ Ҷумҳурии Тоҷикистон супорида шуданд.
Санаи 3-юми сентябри соли равон дар толори Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии АМИТ вохӯрӣ бо намояндагони ширкати “Радметрон” - и Ҷумҳурии Белорус баргузор гардид.
Дар вохурӣ аз ҷониби Ҷумҳурии Тоҷикистон, ноиби Президенти АМИТ- раиси шуъбаи илмҳои физикаю математика, химия, геология ва техникаи АМИТ - Амонзода Илҳом, директори Агентии амнияти ХБРЯ-и АМИТ - Илҳом Мирсаидзода, директори Институти физикаю техникаи ба номи С.Умаров АМИТ - Зарифзода Авзалшо ва ҷониби Ҷумҳурии Белорус, муовини директор оид ба фурӯши ширкати “Радметрон” - Белорус Владимир Коржовник ва котиби дуюми Сафорати Ҷумҳурии Белорус дар Ҷумҳурии Тоҷикистон - Базюк Олег Иосифович иштирок намуданд. Инчунин, дар вохурии мазкур, муовини аввали директори Агентии амнияти ХБРЯ-и АМИТ - Ахмедов Матин ва муовини директори Агентии номбурда - Баротов Бахтиёр иштирок варзиданд.
Дар раванди вохӯрӣ масалаҳои ҳамкории дуҷониба байни Агентии амнияти ХБРЯ-и АМИТ Тоҷикистон ва ширкати “Радметрон” - и Ҷумҳурии Белорус муҳокима гардид.
Бояд тазуккур дод, ки ширкати “Радметрон” ба истеҳсол ва фуруши таҷҳизотҳои муайянкунанда ва кашфи маводҳои радиатсионӣ ва инчунин химияавӣ машғул аст. Қайд гардид, ки истифодабарии таҷҳизотҳои пешкашгардида дар Агентии амнияти ХБРЯ-АМИТ, Қӯшунҳои сарҳадии КДАМ, Хадамоти гумрук ва Кумитаи ҳолатҳои фавқуллода ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон истифода бурдан имконпазир аст.
Зимни вохурӣ, меҳмонон таҷҳизотҳои худро дар шакли электронӣ ба намоиш гузошта, оид ба ҳамкорӣ омодагии худро изҳор доштанд. Ҷонибҳо оид ба масъалаҳои ҳамкории дуҷониба ва бисёрҷонибае, ки дар самти бехатарӣ ва кашфи маводҳои радиатсионӣ мавҷуд аст, мувофиқа намуданд.
Имрӯз (03.09.2024) бо ташаббуси Институти фалсафа сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи А. Баҳовиддинови Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон дар толори маҷлисии академия Конференсияи ҷумҳуриявии илмӣ – амалӣ дар мавзуи “Истиқлолияти давлатӣ – заминаи таҳкими давлатҳои ҳуқуқбунёд” бахшида ба ҷашни 33- солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор гардид.
Ба кори конференсия директори институт доктори илмҳои фалсафа -Маҳмадизода Нозим ҳусни оғоз бахшида, оид ба ҷашни пуршукуҳи дар пешистода “Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон” маъруза намуда, саҳми бузурги Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро оид ба даст овардани Истиқлолият бузург арзёбӣ намуд ва ҳамзамон таъкид доштанд, ки ҳамаи мо насли калонро мебояд ин арзиши бузургро чун гавҳараки чашм нигоҳ дошта, дар замири наслҳои оянда бузургиву муқаддасии Истиқлолияти давлатиро ҷо намуда тавонем ва ба ин васила аз худ ба ояндагон як давлати воҳид ба мерос гузорем.
Дар идома як қатор олимону донишмандони институт бо маърузаҳои пурмуҳтавову ҷолиб ва саривақтӣ баромад намуда, мазмуну муҳтавои Истиқлолияти давлатиро шарҳ дода, ба иштирокдорон маълумотҳои муфассал ва ҷолиби диққатро оид ба корнамоиҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар бобати ба даст овардани Истиқлолияти давлатӣ, таъмин намудани сулҳу ваҳдати миллӣ ибрози ақида намуданд.
Дар арафаи фарорасии оғози соли таҳсил 1- уми сентябри соли 2024 аз ҷониби Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Синои шаҳри Душанбе Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №19-ро маврид
Дар арафаи фарорасии оғози соли таҳсил 1- уми сентябри соли 2024 аз ҷониби Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Синои шаҳри Душанбе Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №19-ро мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд. Акнун 3500 хонандаи хуштолеъи кишвар дар оғози соли нави таҳсил соҳиби мактаби наву замонавӣ гардиданд.
Воқеан ҳам насли имрӯзаи кишвар бисёр хуштолеъ мебошанд, ки маҳз дар замони соҳибистиқлолӣ Ҳукумати кишвар барои ба таҳсил фаро гирифтани онҳо шароит ва имкониятҳои васеъро фароҳам оварда истодааст. Дар баробари ин ғамхориҳои Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон наврасону ҷавонон бояд аз пайи дониш андухтану соҳибилм гардидан шуда, барои ватану миллати хеш саҳми арзишманд гузоранд.
Мулоқоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо кормандони соҳаи маориф бахшида ба Рӯзи дониш ҳамасола рӯзи якуми сентябр дар яке аз муассисаҳои таълимии кишвар Рӯзи дониш ва дарси сулҳ бо иштироки Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонр баргузор мегардад.
Соли равон дарси сулҳ дар бинои навбунёди муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии рақами 19-и ноҳияи Синои шаҳри Душанбе доир гардид.
Аз ҷониби Пешвои миллат ҷиҳати рушди соҳаи маориф ва илм, дастрасӣ ба таҳсилоти босифат, баланд бардоштани мақоми омӯзгор, риояи муқаррароти қонунҳои қабулшуда, махсусан се қонуни миллӣ - дар бораи танзими ҷашну маросим, масъулият барои таълиму тарбияи кӯдак ва тарбияи ватандӯстии шаҳрвандон ва ба ин васила мубориза бар зидди таҳдиду хатарҳои замони муосир дастуру супоришҳои мушаххас дода шуданд.
Дар рафти мулоқот Курбонов Бурхвали донишҷӯи курси сеюми факултаи механика ва математикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон баромад намуд. Пешвои миллат дастуру супориш доданд, ки бо чунин олимони ҷавон ва боистеъдод ҳамкорӣ намоянд ва дар ҷодаҳои илм дасгирӣ намоянд
Имрӯз 3.09.2024 с бо дастури Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ, профессор Хушвактзода Қ. Х директори Институти математикаи ба номи А. Ҷӯраеви АМИТ номзади илмҳои физика ва математика Рахимзода А. О. ба Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ташриф оварда, бо Курбонзода Бурхвали вохурӣ намуданд.
Дар вохурӣ директорро декани факултаи механика ва математикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон Қосимов И ва якчанд омӯзгорони факултет ҳамроҳӣ намуданд.
Рахимзода. А. О бо Курбонов Бурхвалӣ ҳамсӯҳбат шуда, оиди ҳамкориҳо пешниҳодои муфид намуданд.
Инчунин, Рахимзода А. О таъкид карданд, ки чунин донишмандони ҷавон ба сафи кадрҳои Институтҳои таҳқиқотии АМИТ, аз ҷумла ба Институти математикаи ба номи А. Ҷӯраеви АМИТ лозим буда, ҳамавақт таер аст, ки онҳоро дар ҷодаи илм дастгирӣ намояд.
Имрӯз (03.08.2024) дар шаҳри Душанбе Конфронси байналмилалӣ дар мавзӯи «Чолишҳо ва таҳдидҳо ба амнияти минтақавӣ дар кишварҳои Осиёи Марказӣ» баргузор гардид. Чорабиниро Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бо дастгирии Фонди Конрад Аденауэр (Германия)ва фонди миллии «Роҳи абрешим - рохи иттиҳод»ташкил намуд. Дар ин конфронс коршиносон ва олимони шинохта аз кишварҳои Осиёи Марказӣ гирди ҳам омада, масъалаҳои калидии марбут ба амният ва субот дар минтақаро баррасӣ карданд.
Дар миёни мавзӯъҳои баррасишуда хусусан ба масолилимубориза бо ифротгароӣ, ҷиноятҳои фаромарзӣ, идоракунии захираҳои табиӣ ва амнияти энергетикӣ таваҷҷуҳи хоса зоҳир шуд. Муҳокимаи ҷамъбастӣ лаҳзаҳои муҳимиконференсия буд, ки дар он иштирокчиён фаъолона мубодилаи афкор намудандва саволҳо доданд. Олимон якдилона ба хулосае омаданд, ки суботи Осиёи Марказӣ мустақиман ба сатҳи ҳамкориҳои минтақавӣ вобаста аст. Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахтва директори Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои Ҳайдарзода Рустам Ҷӯратаъкид карданд, ки таҳкими ҳамкории кишварҳои минтақа омили асосии муқовиматибомуваффақият ба таҳдидҳои муосир мебошад.
Созмондиҳандагони конфронсҳумчунин қайд карданд, ки танҳо тавассути муттаҳидсозии нерӯҳо ва амалҳои ҳамоҳангшуда рушди устувори минтақаро таъмин кардан мумкин аст. Дар рафти чорабинӣ тавсияҳо таҳия карда шуданд, ки барои баррасӣ ва татбиқи минбаъда ба ҳукуматҳои кишварҳои Осиёи Марказӣ ирсол карда мешаванд. Конфронс ба як платформаи муҳим барои баррасии масъалаҳои мубрами рӯз ва таҳкими ҳамкориҳои илмӣ табдил ёфтааст, ки эҳтимолан ба амният ва субот дар Осиёи Марказӣ мусоидат мекунад.
Пешрафти ҳар як давлату миллат аз илму маорифаш вобастагии амиқ дорад, ҳамасола дар тамоми дунё 1- сентябр ҳамчун рамзи илму дониш ҷашн гирифта мешавад, ҳамзамон дар ин рӯз “Дарси сулҳ” аз ҷониби омӯзгорон гузаронида мешавад. Президенти маҳбубу маорифпарвари мо муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз рӯзҳои нахустини сари ҳокимият омаданашон ба илму дониш ба соҳаи маориф тавҷҷуҳи хосса зоҳир намуда, дар рушду нумуи ин соҳа корҳои зиёдеро ба сомон расонидааст, ки аз ин корҳо шахсияти маорифпарвар буданашон баръало мушоҳида мешавад. Бунёди муассисаҳои таҳсилоти томактабӣ, таҳсилоти миёнаи умумӣ, таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи кабӣ, таҳсилоти олии кишвари азизамон бо тарҳу усули наву замонавӣ ва ба стандартҳои ҷаҳонӣ ҷавобгӯи дар замони соҳибистиқлолии давлатамон бунёд гардида исботгари гуфтаҳои волост.
Имрӯз (01.09.2024) бо мақсади таҷлили Рӯзи дониш дар ноҳияи Синои шаҳри душанбе мактаби наву замонавӣ бо тамоми техникаву технологияи пешрафта муҷаҳазро Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мавриди баҳрабардорӣ қарор дода, ҳамзамон бо кормандони соҳаи илму маориф ва хонандагон вохурӣ анҷом дода, баҳри пешрафт ва муваффақияти соҳа ба масъулин дастурҳои мушаххас доданд. Дар вохурии мазкур роҳбарият ва як қатор кормандони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон иштирок доштанд.
Бо дастури Роҳбарияти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон кормандони Раёсати АМИТ ва зерсохторҳои он дар толорҳои маҷлисӣ ҷамъ омада, пахши мустақими раванди баргузории вохурии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро бо аҳли маориф тамошо намуда, бо худ як ҷаҳон таассурот бардоштанд.
-
Суратгузориш аз рафти томошои дастачамъонаи пахши мустақими "Мулоқоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо кормандони соҳаи маориф бахшида ба Рӯзи дониш" аз тарафи кормандони Институти кимиёи ба номи В.И.Никитин ва Институти ботаника, физиология ва генетикаи растаниҳои АМИТ.
-
Суратгузориш аз рафти томошои дастачамъонаи пахши мустақими "Мулоқоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо кормандони соҳаи маориф бахшида ба Рӯзи дониш" аз тарафи кормандони Институти математикаи ба номи А. Ҷӯраеви АМИТ
- Суратгузориш аз рафти томошои дастачамъонаи пахши мустақими "Мулоқоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо кормандони соҳаи маориф бахшида ба Рӯзи дониш" аз тарафи кормандони Институти астрофизика АМИТ
- Суратгузориш аз рафти томошои дастачамъонаи пахши мустақими "Мулоқоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо кормандони соҳаи маориф бахшида ба Рӯзи дониш" аз тарафи кормандони Институти геологияи АМИТ.
- Суратгузориш аз рафти томошои дастаҷамъонаи пахши мустақими "Мулоқоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо кормандони соҳаи маориф бахшида ба Рӯзи дониш" аз тарафи кормандони Агентии амнияти ХБРЯ-и АМИТ.
Ифтитоҳи Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №19 дар ноҳияи Синои шаҳри Душанбе ва иштирок дар рӯзи Дониш
01.09.2024
https://www.president.tj/event/news/47085
1 сентябр Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар ноҳияи Синои пойтахт Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №19-ро мавриди баҳрабардорӣ қарор дода, дар рӯзи Дониш ва оғози тантанавии соли нави таҳсили 2024-2025 иштирок намуданд.
Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ин иншооти зебои замонавиро ифтитоҳ намуда, онро дар рӯзи оғози соли нави хониш туҳфаи арзандаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои аҳли маориф ва насли хуштолеъи кишвар номиданд.
Зимни шиносоӣ бо шароити таҳсил дар ин муассисаи нави таълимӣ зикр гардид, ки мактаб аз 4 ошёна ва таҳхона иборат буда, барои 3500 хонанда дар ду баст пешбинӣ шудааст.
Иншоот бо дастгирӣ аз сиёсати ободкории Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҷониби роҳбари Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди “Сарманзил”, соҳибкори ватандӯст Маҳмуд Муродов дар зарфи як сол бунёд ёфтааст.
Мактаби нав аз 75 синфхона ва дигар иншооти ёрирасон иборат мебошад.
Мавриди зикр аст, ки ҳамасола дар арафаи соли нави хониш бо ҷонибдорӣ аз сиёсати маорифпарваронаи Пешвои миллат дар тамоми шаҳру ноҳияҳои кишвар ба шаҳри Душанбе муассисаҳои нави таълимӣ бо шароити муосиру ҷавобгӯи талабот бунёду мавриди баҳрабардорӣ қарор дода мешаванд, то насли имрӯзу оянда соҳибилму донишманд гарданд ва барои рушди Тоҷикистони соҳибистиқлол саҳмгузор бошанд.
Масоҳати умумии замини муассисаи таълимӣ беш аз 13 ҳазор метри мураббаъро ташкил дода, дар он ғайр аз бинои асосӣ ва иншооти ёрирасон ҳамзамон майдончаи футболи хурд бунёд гардидааст ва минбаъд омӯзгорону хонандагон аз чунин шароити мусоид метавонанд самаранок истифода намоянд.
Ба хотири мутобиқ сохтани муассиса ба талаботи стандартҳои ҷаҳонӣ дар ин ҷо толори маҷлис бо 380 ҷойи нишаст, китобхона, толори барҳавои варзиш ва ошхона бо 348 курсӣ сохта шудааст.
Дар ин ҷо Сарвари давлат бо раванди фаъолияти барномаи электронии “eDonish”, ки тули 5 сол инҷониб дар муассисаҳои таълимии шаҳри Душанбе амалӣ мешавад, шинос шуданд.
Барномаи “eDonish” бо ташаббуси Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе дар доираи “Консепсияи гузариш ба таҳсилоти рақамӣ дар ҷумҳурӣ” аз соли 2020 тарҳрезӣ ва мавриди татбиқ қарор дошта, имрӯз 150 муассисаи таълимии ҳудуди пойтахт аз ин таҷрибаи пешқадам истифода мебаранд.
Баъди шиносоӣ бо шароити таълим дар муассисаи тозабунёд Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба сифати корҳои сохтмонӣ баҳои баланд дода, ба соҳибкори ватанӣ барои чунин иқдоми шоиста ва туҳфаи арзанда барои хонандагони пойтахт изҳори сипос намуданд.
Муассиса бо тарҳи муосир ва ҷавобгӯи талаботи меъмориву сохтмонӣ бо сифати баланд сохта шуда, ҳамаи синфхонаҳои таълимӣ бо мизу курсӣ ва айёниятҳои хониш таъмин мебошанд.
Роҳбари давлат зимни шиносоӣ аз раванди таҳсил ва суҳбати самимӣ бо омӯзгорону хонандагон таъкид намуданд, ки дар шароити пешрафти босуръати илму технология насли хушбахти даврони истиқлол бояд донишманду босавод бошанд ва барои рушди Ватани азиз саҳми арзандаи худро гузоранд.
Барои фаро гирифтани хонандагон бо омӯзиши касбҳои гуногун дар таҳхонаи бино синфхонаҳои касбомӯзӣ амал менамояд, ки бо тамоми шароит таъмин гардидааст. Ин тадбир ба хонандагон имкон медиҳад, ки дар баробари омӯзиши илм ҳамзамон касбҳои гуногунро аз худ намоянд.
Толори хониш дорои шароити мусоиди китобхонӣ буда, дар ин ҷо дар як вақт 100 нафар метавонад асарҳои адибони муосиру класикӣ ва китобҳои тозанашрро мутолиа намоянд.
Дар доираи корҳои ободонӣ бино пурра бо системаи гармидиҳӣ пайваст гардида, ҳамзамон дар ҳамаи толорҳои хониш ва синфхонаҳо камераҳои назоратӣ насб гардидааст, ки тавассути онҳо раванди таълим пайваста назорат карда мешавад.
Атрофи мактаб, ки 5 ҳазору 700 метри мураббаъро ташкил медиҳад мумпуш ва сангфарш гардида, бо шинонидани 200 бех ниҳоли дарахти ороишию сояафкан, чароғонкунӣ ва сабзгардонӣ саҳни бино ба як макони зебою назаррабо табдил дода шудааст.
Мавриди зикри хос аст, ки бо дастгирии бевоситаи Пешвои миллат, ҷонибдории Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе ва ҳамдилии соҳибкорони ватанӣ бо сиёсати созанда ва маорифпарваронаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар арафаи рӯзи дониш танҳо дар пойтахти кишвар 6 иншооти муосири соҳаи маориф бо беш аз 12 ҳазор ҷойи нишаст ба истифода дода шуд.
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон чун анъанаи накӯ дар Рӯзи дониш бо кормандони соҳаи маориф мулоқоти самимӣ доир намуданд.
Нахуст, Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамаи кормандони соҳаи маорифи кишвар, устодону омӯзгорон, донишҷӯёну хонандагон ва иштирокдорони мулоқотро бо фарорасии соли нави таҳсил самимона шодбош гуфтанд.
Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иброз доштанд, ки дар даврони истиқлоли давлатӣ дар оғози соли таҳсил таҷлил намудани Рӯзи дониш ва Дарси сулҳ дар ҳамаи зинаҳои таҳсилоти низоми маорифи кишвар ба яке аз анъанаҳои неки умумимиллӣ дар Тоҷикистон табдил ёфтааст.
Таъкид гардид, ки якуми сентябри ҳар сол садҳо ҳазор кӯдакони хушбахти замон дар фазои истиқлолу озодӣ, сулҳу суботи комил ва бо умеду орзуҳои зиёд аввалин маротиба ба остонаи муассисаҳои таълимӣ қадам мегузоранд ва ба омӯзиши саводу дониш, одобу ахлоқ ва илму маърифат оғоз менамоянд.
Мулоқоти имрӯза ба ифтихори соли нави таҳсил ва Рӯзи дониш дар бинои навбунёди муассисаи таҳсилоти умумии рақами 19-и шаҳри Душанбе, ки яке аз калонтарин муассисаҳои таълимӣ дар пойтахти кишвар ба шумор рафта, дар он беҳтарин шароити илму донишомӯзӣ муҳайё карда шудааст, баргузор гардид.
Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба роҳбарияти мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе, соҳибкори ватанӣ, меъморону муҳандисон ва бинокорон, ки ин боргоҳи илму маърифатро бо сифати баланд бунёд кардаанд, барои ташаббуси ватандӯстона ва заҳмати софдилонаашон изҳори сипос намуданд.
Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз талошҳои Ҳукумати кишвар нисбат ба рушди соҳаи маориф ва дастгирии соҳибкорон аз сиёсати созанда дар ин самт андешаронӣ карданд.
Таъкид гардид, ки дар зарфи чанд рӯзи охир дар шаҳри Душанбе панҷ муассисаи таълимӣ, ки дар доираи сиёсати бунёдкоронаи давлат бунёд гардидаанд, ба фаъолият оғоз карданд, ки саҳми назаррас дар рушди соҳаи маориф мебошад.
Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид карданд, ки тайи солҳои 2017 - 2023 дар шаҳри Душанбе барои 72 000 нафар хонанда мактабҳои замонавии дорои шароиту имкониятҳои беҳтарин бунёд ва ба истифода дода шудааст.
Президенти кишвар изҳор доштанд, ки тибқи тасмимҳои мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе танҳо дар соли равон барои беш аз 12 ҳазор фарзандони сокинони пойтахт муассисаҳои муосири таълимӣ бунёд намуда, шароити таълиму тадрисро дар пойтахт бамаротиб беҳтар мегардонанд. Илова бар ин, ҳоло дар шаҳри Душанбе сохтмони боз 24 муассисаи нави таълимӣ барои 47 ҳазор хонанда ва 55 муассисаи томактабӣ барои 11 ҳазору 500 кӯдак босуръат идома дорад.
Ба андешаи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ин ҳама пешрафту ободиҳо ва ғамхорӣ дар ҳаққи наслҳои наврас самараи истиқлолу озодии давлат, сулҳу оромии кишвар ва азму иродаи созандаи сокинони пойтахт мебошад.
Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо ишора ба афзоиши шумораи аҳолӣ ва зарурати бунёди муассисаҳои зиёди иловагии таълимӣ, аз ҷумла таъкид доштанд, ки имрӯз дар зиёда аз 4000 муассисаи таълимии кишвар 2 миллиону 280 ҳазор нафар хонандагон ба таълиму тарбия фаро гирифта шудаанд ва ин нисбат ба соли таҳсили 1991-1992 800 мактаб ва 1 миллион хонанда зиёд мебошад. Ба тақвияти ин андеша ҳамчунин муқоиса намуданд, ки соли равон 103 ҳазор нафар синфи 11-ро хатм карданд ва 250 ҳазор кӯдак ба синфи якум қабул шуданд. Бо овардани ин омор изҳор доштанд, ки ҳар сол бунёди 380 мактаби нав зарур мешавад.
Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба мавзӯи аз таҳсили илму дониш ва касбу ҳунар дур мондани шумораи муайяни наврасону ҷавонон, ба хусус ҷавондухтарон таваҷҷуҳи хос зоҳир намуда, таъкид доштанд, ки дар ҳолати ихтиёран идома надодани таҳсил дар зинаи таҳсилоти миёнаи умумӣ, бояд ҳатман таҳсилоти худро дар муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ ё миёнаи касбӣ, яъне литсейҳои касбии техникӣ ва коллеҷҳо идома диҳанд ва соҳибкасб шаванд.
Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни суханронӣ оид ба аҳамияти бо дарси сулҳ оғоз намудани соли таҳсил андешаронӣ карда, таъкид доштанд, ки амалӣ гардидани ниятҳои неки ҳар як инсон ва нақшаву барномаҳои созандаи давлату ҷомеа фақат дар шароити сулҳу оромӣ, суботи сиёсӣ ва ваҳдати миллӣ имконпазир мегардад.
Бинобар ин Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зарур донистанд, ки ҳар як шаҳрванди кишвар сулҳу оромӣ, суботи сиёсӣ ва ваҳдати миллии ба қимати ҷони даҳҳо ҳазор ҳамватанонамон бадастомадаро ҳифзу эҳтиёт карда, дар шароити бесуботи ҷаҳон барои ҳимояи истиқлолу озодии давлат ва Ватани маҳбубамон ҳамеша кӯшишу талош намоянд.
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷавонони саодатманди кишварро ба илм омӯхтан, соҳибкасбу забондон ва вориси шоистаи гузаштагони некном ва имрӯзиён шудан ҳидоят намуданд.
Ба таъкиди Сарвари давлат ҳар коре, ки Ҳукумати кишвар ба анҷом мерасонад, фақат ба хотири имрӯзу фардои босаодати насли оянда мебошад.
Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз устодону омӯзгорон ва падару модарон талаб намуданд, ки ба масъалаи таълиму тарбияи наслҳои наврас, яъне фарзандон эътибори ҷиддӣ диҳанд, барои онҳо шароити беҳтарин муҳайё созанд, то ки онҳо бесавод намонанд, соҳиби илму дониш ва касбу ҳунар шаванд, дар оянда муҳтоҷи дигарон нагарданд ва Тоҷикистони азизамонро соҳибӣ карда, онро ободу пешрафта сохта тавонанд.
Дар фароварди суханронӣ Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бори дигар аҳли маориф, хонандагону донишҷӯён ва ҳамватанони азизро ба муносибати оғози соли нави таҳсил ва Рӯзи дониш, инчунин, 33-солагии ҷашни бузурги истиқлоли давлатӣ, ки баъди чанд рӯз фаро мерасад, самимона табрик гуфта, ба онҳо барори кор ва ба донишҷӯёну хонандагони кишвар саломативу хониши аъло орзу намуданд.




















