Рӯзи пойтахт яке аз санаҳои муҳим ва рамзии давлатдории Тоҷикистони муосир ба шумор меравад, ки ҳар сол бо шукӯҳу шаҳомати хоса таҷлил мегардад. Ин рӯз на танҳо ба хотири гиромидошти шаҳри Душанбе ҳамчун маркази сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии кишвар ҷашн гирифта мешавад, балки инчунин рамзи ваҳдат, пешрафт ва рушди устувори ҷомеаи тоҷикон мебошад. Пойтахт ҳамчун оинаи давлат, сатҳи тараққиёт, фарҳанг ва тамаддуни миллатро таҷассум мекунад ва нақши он дар ташаккули ҷомеаи муосир ниҳоят бузург аст. Душанбе дар давоми солҳои истиқлолият ба як шаҳри муосир ва пешрафта табдил ёфта, дар он равандҳои муҳими сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоӣ сурат мегиранд.
Дар ин раванд саҳми Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон хеле муҳиму назаррас ба ҳисоб меравад, ки зери роҳбарии онкас пас аз солҳои душвори ҷанги шаҳрвандӣ сулҳу субот дар кишвар барқарор гардида, заминаҳои рушди устувори давлат фароҳам оварда шуданд. Маҳз бо ташаббус ва сиёсати хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пойтахти кишвар симои нав ба бар намуд: роҳҳою кӯчаҳо ва хиёбону гулгаштҳои шаҳри Душанбе обод шуданд, биноҳои маъмурию истиқоматӣ бунёд гардиданд, боғу гулгаштҳо ва иншооти фарҳангӣ зиёд шуданд. Ҳамзамон, барои рушди инфрасохтор, таъмини нерӯи барқ, беҳбудии хизматрасониҳои иҷтимоӣ ва ҷалби сармоягузорӣ тадбирҳои муҳим амалӣ карда шуданд, ки ҳамаи ин ба болоравии нуфузи пойтахт дар сатҳи байналмилалӣ мусоидат намуд.
Ин чунин дар баробари хизматҳои шоёни Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, саҳми Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ низ дар рушди пойтахт қобили зикр аст. Дар солҳои охир бо роҳбарии ин шахсияти бузург, шаҳри Душанбе боз ҳам ободу зебо гардида, ба як шаҳри замонавӣ табдил ёфтааст. Барқарорсозии роҳҳо, сохтмони пулҳо, беҳтар намудани низоми нақлиёт, рушди инфрасохтори коммуналӣ ва баланд бардоштани сатҳи хизматрасонии шаҳрӣ аз ҷумлаи корҳои анҷомдодашуда мебошанд. Ҳамчунин, таваҷҷуҳи махсус ба тозагӣ, кабудизоркунӣ ва рушди муҳити зист симои пойтахтро тағйир дода, онро ба яке аз шаҳрҳои зебои минтақа табдил додааст.
Дар шароити ҷаҳонишавӣ ва тағйироти босуръати замони муосир, нақши пойтахт ҳамчун маркази идоракунии давлатӣ ва ташаббускори ислоҳот боз ҳам муҳимтар мегардад. Дар Душанбе қароргоҳи мақомоти олии ҳокимият, ташкилотҳои байналмилалӣ, муассисаҳои илмиву таълимӣ ва марказҳои фарҳангӣ ҷойгир шудаанд, ки ҳамаи онҳо дар рушди ҷомеа саҳми назаррас доранд. Маҳз дар пойтахт стратегияҳои муҳими давлатӣ таҳия ва амалӣ мешаванд, ки ба беҳбудии сатҳи зиндагии мардум ва таҳкими пояҳои давлатдории миллӣ равона гардидаанд.
Илова бар ин, пойтахт ҳамчун маркази фарҳангӣ ва маънавӣ низ аҳамияти калидӣ дорад. Дар он ҷо театрҳо, осорхонаҳо, китобхонаҳо ва дигар муассисаҳои фарҳангию фароғатӣ фаъолият мекунанд, ки барои баланд бардоштани маърифати ҷомеа ва нигоҳдории арзишҳои миллӣ хизмат менамоянд. Рӯзи пойтахт имконияти хубест барои намоиши дастовардҳои фарҳангӣ, ҳунарҳои мардумӣ ва анъанаҳои миллии тоҷикон. Ин ҷашн мардумро ба эҳтиром ва ҳифзи мероси фарҳангии худ ҳидоят намуда, ҳисси ифтихори миллиро тақвият мебахшад.Аз нигоҳи иқтисодӣ, Душанбе ҳамчун маркази тиҷорат ва сармоягузорӣ низ нақши калидӣ мебозад. Дар он корхонаҳои бузурги саноатӣ, марказҳои савдо ва хизматрасонӣ фаъолият доранд, ки рушди иқтисоди кишварро таъмин менамоянд. Инчунин, пойтахт барои ҷалби сармояи хориҷӣ ва рушди соҳибкорӣ шароити мусоид фароҳам овардааст. Ин ҳама ба беҳтар шудани сатҳи зиндагии аҳолӣ ва фароҳам овардани ҷойҳои нави корӣ мусоидат мекунад.
Нақши пойтахт дар рушди иҷтимоии ҷомеа низ хеле муҳим аст. Дар Душанбе беҳтарин муассисаҳои таълимӣ ва тиббӣ ҷойгир шудаанд, ки ба аҳолӣ хизматрасонии босифат пешниҳод мекунанд. Донишгоҳҳо ва марказҳои илмӣ дар омода кардани мутахассисони баландихтисос саҳми калон доранд, ки онҳо дар рушди соҳаҳои гуногуни кишвар фаъолона иштирок мекунанд. Ҳамин тавр, пойтахт ба як маркази тавлиди дониш ва инноватсия табдил ёфтааст.
Рӯзи пойтахт ҳамчунин як василаи муҳими таҳкими ваҳдати миллӣ ва ҳамбастагии иҷтимоӣ мебошад. Дар ин рӯз чорабиниҳои гуногуни фарҳангӣ, варзишӣ ва иҷтимоӣ баргузор мегарданд, ки дар онҳо тамоми қишрҳои ҷомеа иштирок мекунанд. Ин чорабиниҳо ба таҳкими дӯстӣ, ҳамдигарфаҳмӣ ва эҳсоси масъулиятшиносӣ дар назди Ватан мусоидат менамоянд. Маҳз тавассути чунин ҷашнҳо арзишҳои миллӣ ва умумибашарӣ ба наслҳои ҷавон интиқол дода мешаванд.
Дар маҷмӯъ, Рӯзи пойтахт на танҳо як ҷашни шаҳрӣ, балки як рӯйдоди муҳими миллӣ мебошад, ки нақши пойтахтро дар рушди ҷомеаи муосири Тоҷикистон бозгӯи мекунад. Шаҳри Душанбе ҳамчун маркази сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангӣ дар пешбурди сиёсати давлатӣ, рушди иқтисодӣ ва баланд бардоштани сатҳи зиндагии мардум нақши ҳалкунанда дорад. Бо дарназардошти талошҳои пайвастаи роҳбарияти кишвар, аз ҷумла Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ва Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ, пойтахти Тоҷикистон рӯз то рӯз рушд намуда, ба як шаҳри замонавӣ ва рақобатпазир дар арсаи байналмилалӣ табдил ёфта истодааст. Пойтахти кишвар на танҳо макони зист, балки рамзи давлатдорӣ, пешрафт ва ормонҳои миллати тоҷик мебошад ва рушди он ба маънои рушди тамоми кишвар аст.
Муаллиф: Ходими илмии Институти астрофизикаи АМИТ Аюбов Д.Қ
