(Дар ҳошияи Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмондар бораи самтҳои асосии сиёсати дохилӣ ва хориҷии кишвар аз 28.12.2024.)
Паёми навбатӣ, ки аз ҷониби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмондар бораи самтҳои асосии сиёсати дохилӣ ва хориҷии кишварироа карда шуд, аз ҷониби аҳолии мамлакат бо самимияти хосса қабул карда шуд, зеро ҳадафи ниҳоии он таъмини амнияти миллӣ, рушди устувори иқтисодии мамлакат ва беҳдошти сатҳи зиндагии аҳолӣ ба шумор мерафт.
Афзоиши босуръати маҷмуи маҳсулоти дохилӣ, рушди иқтисодиёти кишвар, афзоиши музди меҳнат, коҳиш додани суръати бекорӣ ва ташкили ҷойҳои нави корӣ, таъминоти иҷтимоии аҳолӣ, беҳтар кардани хизматрасониҳои тиббӣ, маориф ва илм, фарҳанг ҳамчуннишондиҳандаҳои муҳим дар арзёбии сатҳи зиндагии аҳолӣ ба шумор мераванд, ки дар Паём баррасӣ гардиданд.
Маҷмуи маҳсулоти дохилӣ ифодакунандаи даромади миллии давлат буда, самаранокии фаъолияти субъектҳои хоҷагидорӣ ва самти рушди иқтисодиёти мамлакатро ифода мекунад. Бузургии нишондиҳандаи мазкур дар соли2024-ум 150 миллиард сомонӣ ва суръати рушди воқеии он ба8,4 фоиз расонида шуд, ки гуфтаҳои болоро тасдиқ мекунад. Бояд қайд намуд, ки суръати рушди воқеии маҷмуи маҳсулоти дохилӣ дар соли 2020-ум 4,5 фоизро ташкил мекард. Танҳо давоми солҳои2020-2024 ҳаҷми маҷмуи маҳсулоти дохилӣ 67,5 миллиард сомонӣ ё 1,8 маротиба зиёд шудааст, ки таъсири худро ба беҳдошти сатҳи зиндагииаҳолӣ мерасонад.
Маврид ба зикри хос аст, ки тадбирҳои иҷтимоӣ-иқтисодии Ҳукумати мамлакат бо назардошти афзоиши аҳолӣ ва талабот дар бозори меҳнат ба нақша гирифта шуда, амалӣ карда мешаванд. Ҳисоби миёнаи афзоиши аҳолии мамлакат дар се соли охир 1,9 фоиз ё 190,5 ҳазор нафарро ташкил намудаст. Бо назардошти афзоиши аҳолӣ се соли охир дар мамлакат беш аз 1500 муассисаҳои томактабӣ ва таҳсилоти миёнаи умумӣ, 660 иншооти соҳаи тандурустӣ, 480 иншооти варзишӣ, 175 иншооти фарҳангу фароғатӣ ва ҳазорҳо иншооти дигари истеҳсоливу иҷтимоӣ бунёд ва ба истифода дода шуданд, ки зимни ироаи Паём Пешвои миллат ёдовар гардиданд.
Нишондиҳандаи дигаре, ки аз беҳдошти сатҳи зиндагии аҳолӣ шаҳодат медиҳад ин даромади пулии аҳолӣ маҳсуб меёбад ва бузургии он дар соли 2024 ба 147 миллиард сомонӣ баробар гардидааст. Бузургии нишондиҳандаи мазкур давоми 5 соли охир 3 баробар зиёд ва ҳисоби миёнаи афзоиши он наздики 19,8 миллиард сомониро ташкил намудааст, ки дар беҳдошти сатҳи зиндагӣ бетаъсир намемонад. Афзоиши нишондиҳандаи мазкур имкон фароҳам меорад, ки хоҷагиҳои хонавода талаботҳои моддӣ ва маънавии худро қонеъ гардонда, барои истифодаи нишондиҳандаҳои сабади истеъмолӣ дастрасӣ пайдо намоянд.
Боиси хушнудист, ки бо ибтикори Пешвои миллат ҳамасоламаоши кормандон, андозаи нафақа ва стипендия зиёд карда мешавад, ки сарчашмаҳои мазкур бевосита дар беҳдошти сатҳи зиндагии аҳолӣ таъсир мерасонад. Танҳо дар панҷ соли охир 100 фоиз зиёд шудани маоши вазифавии кормандони соҳаҳои буҷетӣ ва аз 1-уми сентябри соли 2025 ба андозаи 30 фоиз зиёд шудани маоши вазифавии кормандони муассисаҳои томактабӣ ва таҳсилоти миёнаи умумии соҳаи маориф, ба андозаи 20 фоиз зиёд гардидани маоши вазифавии кормандони дигар муассисаҳои соҳаи маориф, соҳаҳои илм, фарҳанг, варзиш, тандурустӣ, муассисаҳои соҳаи ҳифзи иҷтимоӣ, мақомоти ҳокимият ва идоракунии давлатӣ ва дигар муассисаҳои буҷетӣ, ва стипендияҳо, ба андозаи 20 фоиз зиёд шудани музди меҳнати амалкунандаи кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, хизматчиёни ҳарбӣ ва дигар кормандони ин мақомот ва ба андозаи 10 фоиз зиёд шудани нафақаҳои суғуртавӣ, меҳнатӣ ва иҷтимоӣ аз он шаҳодат медиҳад, ки ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ дар сиёсати давлатии Тоҷикистон мақоми хос ва муҳим дорад. Ҳамзамон, равона гардидани 43 фоизи хароҷоти буҷети давлатӣ ба соҳаи иҷтимоӣ гуфтаҳои болоро собит намуда, имкон медиҳад, ки сатҳи зиндагии мардум беҳтар гардонида шавад.
Аҳмадзода Ф.М. - сармутахассиси Раёсати магистратура, аспирантура ва докторантураи назди Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон
